Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/11317 K.2013/17348

Yanlar arasında görülen tapu iptal ve tescil, bedelin tahsili davası sonunda yerel mahkemece davanın yetkisizlik nedeniyle reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu,açıklamaarı dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde bedelin tahsili isteğine ilişkindir. Mahkemece; yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakanın ...İlçesi, ...

Köyü, 1532, 1533, 1567, 1511, 28, 230, 231 parsel sayılı taşınmazlarını mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak davalılara tapuda satış gibi göstermek suretiyle temlik ettiği, gerçekte bedelsiz devredildiği ileri sürülerek tapu kaydının miras payı oranında iptal ve tescili olmadığı taktirde tenkisi isteği ile 1999/1064 esas sayılı davanın açıldığı, daha sonra aynı mahkemenin 2000/1522 Esas sayılı dava dosyası ile de;

murisin adına kayıtlı olup ölümünden kısa bir süre önce 3. kişilere satılıp bedeli ile ...Köyü, 2183, 463, 520, 521, 677, 802, 1049, 1050, 2056 parsel, 19 ada, 49 parsel sayılı taşınmazda yer alan iki daire ile ...İlçesinde 747 parsel sayılı taşınmaz,... plakalı ....palakalı Kamyonun davalılar adına alındığı belirtilerek kayıtların iptali ile terekeye iadesine olmadığı taktirde 30.000,00 TL.

Bedelin murisin ölümünden itibaren işleyecek yasal faizi ile davaılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteğinde bulunulduğu, yargılamanın devamından her iki davanın 1999/1064 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirildiği, ... ilçesinde yer alan 747 parsel sayılı taşınmaz bakımından ise tefrik kararı verilerek aynı mahkemenin 2013 /47 Esasına kaydedilerek sonuçta anılan ...ilçesi, 747 parsel parsel sayılı taşınmaz bakımından yetkisizlik kararı verildiği görülmektedir.

Bilindiği üzere; HUMK’nun 13/1.maddesi gereğince taşınmazın aynı ile ilgili davaların, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde çözüme kavuşturulması gerekeceği, öte yandan, çekişmenin birden fazla taşınmazla ilgili olması halinde aynı Yasanın 13/2.maddesi hükmü uyarınca taşınmazlardan, herhangi birinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olacağı düzenlenmiştir. Taşınmazın bulunduğu yerden maksat ise tapuda kayıtlı olduğu yer değil, fiilen içinde bulunduğu mülki sınırdır. Hemen belirtilmelidir ki, anılan yetki kuralı kesin ve kamu düzeniyle ilgili olup, davanın her aşamasında mahkemece re’sen (kendiliğinden) gözetilmesi gerekir. Aynı düzenleme 12.01.2011 tarihinde kabul edilen ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 12. maddesinde de korunmuştur.

Nitekim inançlı işlem, muvazaa, nam-ı müstear, hata-hile gibi hukuksal nedene dayalı açılan iptal tescil davaları da taşınmazın aynına ilişkin dava türlerinden olup HMK'nin 12/1.maddesi hükmüne tabidir.

O halde; eldeki tapu iptal ve tescil davasının taşınmazın aynına ilişkin olduğu, birden fazla taşınmazdan birinin bulunduğu yerde dava açılmasının mümkün olduğu, bu konudaki seçimlik hakkın davacıya bırakıldığı, yetki kuralının kamu düzenine ilişkin ve kesin olup mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekeceği tartışmasızdır.

Hal böyle olunca, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde delillerinin toplanarak işin esasına bakılıp karar verilmesi gerekirken, ... İlçesinde yer alan 747 parsel sayılı taşınmaz bakımından dava dosyası tefrik edilerek yetksizlik kararı verilmesi doğru değildir.