Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/14289 K.2014/4814

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil-tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacılar ve davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ......un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, tapu iptal, tescil ve tenkis isteklerine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacıların mirasbırakanı E. B.'un 05.06.2009 tarihinde öldüğü; geriye mirasçı olarak davacılardan eşi Havva ile çocukları olan diğer davacılar Bahriye ve Belgin'i bıraktığı, mirasbırakanın, çekişme konusu 84 parseldeki ½ payını davacı eşi Havva'ya düzenleme şeklinde gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi ile 15.08.1975 tarihinde satmayı vaad ettiği ve Havva'nın başvurusu üzerine satış vaadinin 25.08.1975 tarihinde tapu kaydına işlendiği, satış vaadi şerhinin 31.05.2005 tarihinde davalı kurum yetkilisi tarafından süresinin dolmuş olduğu gerekçe gösterilerek terkininin talep edildiği ve kaldırıldığı;

murisin ½ payını üzerinde bırakıp kalan ½ payını 26.04.1989 tarihinde davalı kuruma kayıtsız şartsız bağışladığı, taşınmazın halen ½ payın mirasbırakan,kalan payın ise davalı kurum adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacılar, murisi E. B.'un 84 parseldeki 1/2 payını 15.08.1975 tarihinde 150.000,00.-TL. bedelle eşi davacı H.. B..'a satış vaadiyle sattığını, bedelini aldığını, satış vaadinin tapuya şerh edildiğini, taşınmazın fiilen de teslim edildiğini, taşınmaz üzerinde 4 daireli binanın olduğunu ve dairelerden birinde H..

B..'un oturduğunu, diğer iki daireyi de kiraya verdiğini, binanın 1/2 payının vergisini ödediğini, payının karşılığı dairelerin kirasıyla da ilgilendiğini, bağışta bulunanın davacı Havva'nın eşi olması ve satış vaadi ile satışı aynı sanması sebebiyle tapuya gidip işlem yaptırmadığını, muris E. B.'un 05.06.2009 tarihinde ölümü üzerine tapuya gittiğini ve taşınmazın 1/2 payının T.. D..ne bağışlandığını ve 1/2 pay üzerindeki H..

B..'a satış vaadi şerhinin kaldırılmış olduğunu öğrendiğini, 26.04.1989 tarih ve 2486 yevmiye nolu senet ile taşınmazın 1/2 payının T.. D..ne bağışlandığını, satış vaadi şerhinin 30.05.2005 tarihinde Türkiye Kızılay Derneğinin yetkilisinin yazılı talebi ile Tapu Sicil

Müdürlüğü tarafından terkin edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile taşınmazın 1/2 payının davacı H.. B.. adına tescili ile geri kalan 1/2 pay içinde T.. D..ne yapılan bağışın usul ve yasaya aykırı olması, ayrıca şerhin kaldırılmasının da hukuka aykırı olması, tebligat yapılmamasında kötü niyet bulunması sebebiyle Kızılay'a yapılan bağışın iptali ile yasal payları oranında tapuya tesciline, T..

D..ne yapılan bağışın iptali mümkün olmadığı takdirde tenkis hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesini isteyerek eldeki davayı açmışlar; davalı kurum ise davanın reddini savunmuş, yargılama sırasında ise tercih haklarını "mal verip para almak istiyoruz" şeklinde kullanmışlar, mahkemece; davacı H..

B..'un, muris E. B. adına kayıtlı 1/2 payının satış vaadi sözleşmesi nedeniyle tapusunun iptali ve tesçil talebinin husumetten reddine yine davacı Havva'nın davalının payına yönelik tenkis talebinin kısmen kabulüne. 84 parsel sayılı taşınmazın davalı T.. D.. adına kayıtlı olan 1/2 (4/8) payın 1/8 payının iptali ile davacı H.. B.. adına tapuya tesçiline, davacı H.. B..'un fazlaya ilişkin talebinin reddine,diğer davacılar B..

T.. ve Bahriye'in davalının payına yönelik tapu iptal ve tenkis taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Dava konusu taşınmazın 1/2 payı davalı adına kayıtlı olmayıp muris E. B. adına kayıtlı olduğundan davacı H.. B..'un satış vaadi sözleşmesi nedeniyle E. B. adına kayıtlı olan 1/2 payın iptali ile adına tescili talebinin reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacıların bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Tarafların diğer temyiz itirazlarına gelince;somut olayda, dava konusu taşınmazın ½ payı davalı kuruma bağış biçiminde temlik edilmiştir; davalıya bağış biçimde temlik edilen pay bakımından 01.04.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı, bu şekildeki temliklerin koşullarının varlığı halinde tenkis hükümlerine tabi olacağı açıktır. Davalı da yargılama sırasında taşınmazı verip, bedel almak istediğini beyan etmiştir.

Hal böyle olunca;davalı, seçme hakkını kullanarak taşınmaz payını aynen vermek istediğine göre, mahkemece yapılacak iş mirasbırakanın tasarruf nisabının karşılığını bedel olarak belirleyerek davacı Havva'ya bu bedeli mahkeme veznesine depo ettirmek sonrasında tescile karar verilmesi gerekirken bu hususun gözardı edilmesi bozmayı gerektirmiştir.