Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/15379 K.2014/2433

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, duruşma isteği değerden ret edildi. Gereği görüşülüp düşünüldü;

Asıl ve birleştirilen davalar muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve pay oranında tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, miras bırakan Hütami'nin 343, 344, 345 parsel sayılı taşınmazlarını 12.04.1993 tarihinde kardeşi Tayip'in oğlu olan davalı Metin'e, 34 parsel sayılı taşınmazı 31.03.1993 tarihinde kardeşi Ragıp'ın oğlu olan davalı Turan'a, 520 parsel sayılı taşınmazını 01.04.1993 tarihinde kardeşi Niyazi'nin oğlu Mehmet Akif'e, 71 parsel sayılı taşınmazını 19.07.1989 tarihinde kocası Hasan'nın Fatma ile evliliğinden olma oğlu olan davalı Mustafa'ya, satış suretiyle temlik ettiği, murisin 18.05.2005 tarihinde çocuksuz olarak öldüğü, hasımsız alınan Milas Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/571E., 2005/541K. sayılı veraset ilamına göre geride mirasçı olarak davacı ve davalılar ile dava dışı kişilerin kaldıkları anlaşılmaktadır.

Davacılar, miras bırakanın yapmış olduğu temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, eldeki davayı açmışlardır.

Hemen belirtmek gerekir ki; miras muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil davaları mirasçılar tarafından açılır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 51. maddesinde (1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 38. maddesi) düzenlenen “dava ehliyeti” dava şartı olup, hakim davanın her aşamasında mevcut olup olmadığını kendiliğinden (re'sen) araştırmak zorundadır.

Somut olayda; celp edilen nüfus kayıtlarına göre; davacıların miras bırakanları A.. Ö.. ile Hütami'nin baba bir anne ayrı kardeşi, davacı Gülümser ve dava dışı İbrahim'in ise A.. Ö..'nin evlatlıkları olduğu, davacılardan Meral, Ahmet, İsmail ve Nilgün ise A.. Ö..'nin evlatlığı olan İbrahim'nin çocukları oldukları kayden sabittir.

Milas Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/571E., 2005/541K. Sayılı veraset ilamında davacılar Hütami'nin mirasçısı olarak veraset ilamında yer almışlarsa da; davalıların, davacıların aktif dava ehliyetinin bulunmadığı savunması karşısında anılan veraset ilamının geçerliliğinin tartışılmasında zorunluluk vardır.

Hal böyle olunca; Milas Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/571E., 2005/541K. sayılı veraset ilamının iptali için hasımlı dava açılmak üzere davalı tarafa önel verilmesi, ondan sonra davacıların aktif dava ehliyetlerinin değerlendirilmesi, aktif dava ehliyetlerinin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.