Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/20398 K.2014/8924

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacı; 23.12.2010 tarihinde davalı ile boşandıklarını, kayden davalı ile paylı mülkiyet üzere malik oldukları 18015 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 17 nolu villadan veya gelirinden yararlanmak istediğine dair sözlü ihtarlarına ve 02.04.2012 tarihli ihtarnameye rağmen davalının villayı bedel ödemeksizin kullandığını ileri sürerek 01.01.2011 tarihinden dava tarihine kadar olan dönem için payına karşılık 12.800.-TL ecrimisil isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazda paydaş olan davalının Ankara 28.Noterliğinde keşide edilen 02.04.2012 tarihli ihtarnameyle intifadan men edildiği , ihtarnamenin tebliğ edildiği 03.04.2012 tarihinden dava tarihine kadar olan dönem aralığı için ecrimisil ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Toplanan delillerden ve tüm dosya içeriğinden; Çayyolu Mahallesi 18015 ada 1 parseldeki 17 nolu villa niteliğindeki bağımsız bölümün 1/2'şer paylı mülkiyet üzere davacı ve davalı adına kayıtlı olduğu, karı koca olan tarafların 23.12.2010 tarihinde boşandıkları, davacının çekişmeli meskenden veya gelirinden yararlanmak isteğine dair Ankara 28.Noterliğinde 02.04.2012 tarihli ihtarname keşide ettiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır.

İntifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Somut uyuşmazlıkta; davacının ihtarname keşide etmeden önce çekişmeli villadan veya gelirinden faydalanmak istediğine dair davalıya sözlü uyarı ve ihtarlarda bulunduğunu iddia ettiği ve bu iddiasını ispatlayabilmek için tanık listesi verdiği, davalıda çekişmeli villada davalının onayıyla oturduğunu savunduğu böylelikle ispat yükü davalıya geçtiği halde mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiştir.Diğer taraftan, ecrimisil hesabı uzmanlık

gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece, taraflara emsal sunmaları için süre verilmeden , emsal araştırması yapılmadan, taşınmazın ekonomik özelliklerine göre ecrimisil hesabı yapan bilirkişi raporu esas alınarak dava kabul edilmiştir.

Bu durumda, davacının 02.04.2012 tarihli ihtarname tarihine kadar çekişmeli villayı davalının kullanmasına onay verip vermediğinin belirlenmesi, mahallinde yeniden konusunda uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılması, yukarıda açıklanan ilkeler de gözetilmek suretiyle kira esasına göre, emsallerde incelenerek hüküm vermeye elverişli,ayrıntılı ,denetlenebilir rapor alınması sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme araştırma sonucu ve hükme yeterli olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.