Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/21924 K.2014/7385

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi . .. raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davalının çekişmeli yeri 20 yılı aşkın süreyle babasından intikal eden payına istinaden kullandığı, intifaden men edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan tüm delillerden; çekişme konusu taşınmazların 25'er m2 yüzölçümlü olarak kargir dükkan cinsi ile tarafların miras bırakanı O.Ç.adına kayıtlı oldukları, Osman'ın 10.7.1986 tarihinde öldüğü, geride davanın tarafları ile dava dışı eşi F.ve kızı F.kaldıkları, kayıt malikinin ölümünden sonra davalının çekişmeli taşınmazlar üzerinde bulunan tek katlı iki ayrı dükkanı birleştirip 26.10.1997 tarihinde inşaat ruhsatı alarak ikinci katları inşaa ettiği, alt katı 31.12.2008 tarihine kadar kendisinin nalburiye dükkanı olarak kullandığı, üst katları ise kiraya verdiği, 31.12.2008 tarihinden sonrada alt katı kiraya vermek suretiyle gelir elde ettiği, elde edilen gelirlerden davacılara pay vermediği anlaşılmaktadır.

Paylı veya elbirliği halinde mülkiyette paylaşım olmadığı veya fiili kullanma biçimi gerçekleşmediği takdirde, taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payı oranında ecrimisil isteyebilir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar (iştirakçiler) birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe, işyeri gibi) doğal ürün veren yada kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşma sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması ve icra takibi yapılması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar çekişmeli taşınmazlarda elbirliği halinde malik olup davalının dükkanların birinci katında 31.12.2008 tarihine kadar ticari faaliyette bulunarak sonraki yıllarda ise kiraya vermek suretiyle gelir elde ettiği anlaşıldığından intifaden men koşulunun gerçekleşmesine gerek yoktur. Diğer taraftan elbirliği halinde mülkiyette geçerli bir kira ilişkisinin varlığının kabul edilebilmesi için Türk Medeni Kanununun 702 vd.maddeleri uyarınca tüm paydaşların sözleşmeye katılımı zorunludur. Tüm paydaşların katılmadığı kira sözleşmesinin hukuken geçerli olamayacağı tartışmasızdır. Davalı tarafından yapılan kira aktine davacılar ve dava dışı iştirakçilerin icazet verdiği iddia ve ispatta edilmiş değildir.

Bu durumda çekişmeli taşınmazlar üzerindeki dükkanların üst katlarının davalı tarafından 16.10.1997 tarihinde yaptırıldığı anlaşıldığından mahkemece birinci katlar yönünden dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönem için davacıların payları oranında bilirkişi incelemesiyle belirlenecek ecrimisile hükmedilmesi gerekirken dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.