Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/241 K.2013/2471

Yanlar arasında görülen gaiplik ve iptal-tescil davası sonunda, yerel mahkemenin görevsizliğine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, TMK'nın 588. maddesinden kaynaklanan gaiplik ve tapu iptali-tescil isteklerine ilişkin olup, hasım gösterilmeden açılmıştır.

Mahkemece, tapu iptali-tescil isteği yönünden dava tefrik edilmiş; gaiplik isteği bakımından da, çekişmesiz yargı işi olduğu ve sulh hukuk mahkemesinin görevinde bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bilindiği üzere, TMK'nın 588. maddesinden kaynaklanan davaların taşınmazın aynına (mal varlığına) yönelik olduğu gözetildiğinde, olayda HMK'nın 382 ve 383. maddelerinin uygulama yeri bulunmadığı, bu hali ile HMK'nın 2. maddesi kapsamında kaldığı ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu tartışmasızdır.

Diğer taraftan, kayyımın atanması ve kayyımın görev ve sorumluluklarıyla ilgili TMK'daki hükümler ile 3561 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, ilgililerin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla iptal-tescil isteğini içeren bu tür davaların kayyıma yöneltilmesinde zorunluluk bulunduğu açıktır. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olduğundan, temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gereken bir usül kuralıdır.

Hal böyle olunca, öncelikle kayyımın davada yer alması sağlanarak taraf teşkilinin tamamlanması ve ondan sonra işin esasının değerlendirilmesi gerekirken, tapu iptali-tescil isteği yönünden tefrik kararı, gaiplik isteği bakımından da görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir.