Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/6669 K.2013/10801

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi, eski hale iade ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece, elatmanın önlanmesi ve eski hale iadeye yönelik davanın açılmamış sayılmasına, ecrimisil isteğinin reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi, eski hale iade ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, verilen kesin süreye rağmen keşfen belirlenen değer üzerinden elatmanın önlenmesi ve eski hale iade istekleri hakkında eksik harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına, ecrimisil isteği bakımından ise intifadan men koşulunun gerçekleşmediği ve çekişmeli yerin gelir getirebilecek bir yer olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava dilekçesinde elatmanın önlenmesi ve yıkım isteği yönünden dava değerinin 2.800,00-TL, ecrimisil isteği yönünden 5.000,00-TL değer gösterilerek davanın açıldığı, yargılama sırasında elatmanın önlenmesi isteği yönünden dava değerinin 50.000,00-TL olduğu belirtilip bu değer üzerinden eksik harcın ikmal edildiği, mahkemece yapılan keşif sonrasında elatılan yerin değerinin 80.109,00-TL belirlenerek keşfen belirlenen değer üzeriden eksik harcın tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verildiği, 22.11.2012 tarihli oturumda harç ikmali yapılmadığından elatmanın önlenmesi ve eski hale iadeye yönelik davanın açılmamış sayılmasına ecrimisil isteğinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HMK'nun 120, 492 sayılı Harçlar Kanununun 16.maddesi ve 04.03.1953 tarih 10/2 Sayılı İ.B.K. uyarınca dava değeri elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil, elatmanın önlenmesi isteğinin yanında yıkım isteği de varsa dava değeri elatılan yerin değeri ile yıkımı istenilen yapı değeri, ecrimisil ve tazminatın toplamından ibaret olacağı ve belirlenen bu değer üzerinden Harçlar Kanununun 26, 27, 28, 30 ve 32 maddelerinin öngördüğü şekilde işlemlerin yerine getirileceği ve gerekli olan harcın alınacağı tartışmasızdır.

Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır. 492 sayılı Kanunun 32.maddesinde ise yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmış 30.madde hükmünde de " ... muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. HUMK.' nun 409.maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Hal böyle olunca; mahkemece verilen kesin süre her ne kadar elatılan yerin keşfen belirlenen değeri üzerinden eksik harcın tamamlanmasına yönelik olsa da, yukarıda açıklandığı üzere bu tür davalarda dava değeri elatılan yerin değeri, eski hale iadesi istenilen yapı değeri ile talep edilen ecirmisil toplamından ibaret olacağı ve mahkemece davacı tarafa verilen kesin süreye rağmen eksik harc ikmal edilme diğinden davanın ecrimisil yönünden de sürdürülebilmesine yasal olanak olmadığı gözetilerek ecrimisil isteği yönünden de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.