Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/9933 K.2013/9763

TAPU KANUNU (2644) Madde 26

TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 237

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 706

"İçtihat Metni"Yanlar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi Senem Altınbulak'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptal-tescil ve tazminat isteklerine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden toplanan delillerden; çekişme konusu taşınmazlardan 125 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 3/5 payının, 131 ada 7 parsel, 109 ada 183 parsel, 154 ada 40 parsel ve 137 ada 71 parsel sayılı taşınmazların tamamı miras bırakan Tahir S. adına kayıtlı iken 18.1.1996 tarihinde ölünceye kadar bakım akdi ile davalı oğlu Necmettin'e temlik ettiği, yine 131 ada 9 parsel, 137 ada 70 parsel ve 152 ada 23 parsel sayılı taşınmazların tamamı miras bırakan Tahir S. adına kayıtlı iken 20.10.2005 tarihinde ölünceye kadar bakım akdi ile davalı gelini Gülseren'e temlik ettiği, dava konusu taşınmazlardan 109 ada 169 ve 170 parseller,

140 ada 22 ve 23 parseller ile 169 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tamamı diğer miras bırakan Selimiye S. adına kayıtlı iken 24.9.1998 tarihinde ölünceye kadar bakım akdi ile davalı gelini Gülseren'e devrettiği, muris Selimiye'nin 20.2.2005 tarihinde, muris Tahir'in ise 26.2.2010 tarihinde öldükleri, mirasçı olarak davacı kızları Fatma ile davalı Necmettin'i bıraktıkları, davalı Necmettin'in temlik aldığı taşınmazlardan 109 ada 183 parsel ve 137 ada 71 parsel sayılı taşınmazların dava tarihinden önce, davalı Gülseren'in ise 109 ada 169 ve 170 sayılı parselleri dava tarihinden sonra üçüncü kişilere sattıkları,

davacının dava tarihinden önce üçüncü kişilere satılan 109 ada 183 parsel ve 137 ada 71 parsel sayılı taşınmazlar için tazminat, diğer taşınmazlar bakımından iptal-tescil isteğinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, miras bırakanların ölünceye kadar bakım akdiyle yapmış oldukları temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve l.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 (TBK 237)ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince, miras bırakanların tüm mal varlığına yakın bölümünü teşkil edecek nitelikteki eldeki davaya konu 13 adet taşınmazını davalılara ölünceye kadar bakım akdiyle temlik ettikleri kayden sabittir. Somut bu olgu, yukarıda değinilen ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde miras bırakanlar Tahir ve Selimiye'nin ölünceye kadar bakma aktini daha az miktarda taşınmaz devrederek sağlama imkanı varken çok fazla sayıda taşınmazları temlik etmekteki gerçek iradelerinin aslında bakım sözleşmesi yapmak değil, diğer kız çocuğu olan mirasçıdan temliki yaptığı erkek çocuğuna ve gelinine mal kaçırmak amaçlı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davalılar üzerinde bulunan taşınmazlar bakımından iptal- tescil davasının kabulüne, tazminat isteğine konu edilen 109 ada 183 parsel ve 137 ada 71 parseller bakımından tazminat davasının kabulüne, yargılama sırasında üçüncü kişiye devredilen 109 ada 169 ve 170 parsel sayılı taşınmazlar bakımından 1086 sayılı HUMK'nun 186. maddesi ( 6100 sayılı HMK'nın 125.maddesi ) uyarınca davacıya seçimlik hakkının hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken reddi yönünde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.