Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/9988 K.2014/4888

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece Seyhan Belediyesi yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Çukurova Belediyesi ve Adana Büyükşehir Belediyesi hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, sicil kayıtlarının illetini teşkil eden idari işlemin idari yargı yerinde iptal edilerek kayıtların dayanıksız hale geldiği ve sicil kaydının yolsuz tescil durumuna düştüğü gerekçesi ile davanın kabulüne, 898 no'lu ihdas parselinin Hazine adına ihyasına ilişkin olarak verilen karar davacı ve davalı M.. T.. tarafından yasal süre içerisinde duruşmalı temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .....'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, duruşma isteği masrafları karşılanmadığından reddedilerek gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, imar öncesi kadastral mülkiyet ve geometrik durumun ihyası, Hazine adına tescil, olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 898 (59 ) parsel sayılı taşınmazın tescilsiz alandan ihdasen Hazine adına tescil edildiği ve Seyhan Belediyesince başka bir çok parselle birlikte 38 nolu imar düzenlemesine tabi tutulduğu, bilahare Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından aynı alanda yapılan imar düzenlemesinin idari yargı yerinde iptal edildiği, dava konusu yerin yargılama sırasında yeni kurulan Çukurova Belediyesi sınırları içinde kalması üzerine anılan Belediyenin de davaya dâhil edildiği görülmektedir.

Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın sicil kaydının dayanaksız hale geldiğini ileri sürerek, imar öncesi duruma dönülmesi ve ihdasen oluşan parselin yeniden Hazine adına tescili, mümkün olmazsa tazminat istekli eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, Seyhan Belediyesi yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Çukurova Belediyesi ve Adana Büyükşehir Belediyesi hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, sicil kayıtlarının illetini teşkil eden idari işlemin idari yargı yerinde iptal edilerek kayıtların dayanıksız hale geldiği ve sicil kaydının yolsuz tescil durumuna düştüğü gerekçesi ile davanın kabulüne, 898 no'lu ihdas parselinin Hazine adına ihyasına karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tapu sicilinin tutulması prensiplerinden biri tescil, diğeri sicilin aleniliği (güvenilirliği), bir diğeri Hazinenin kusursuz sorumluluğu, sonuncusu ise geçerli bir hukuki sebebin bulunması, yani kaydın illetten mücerret olmamasıdır.

Hemen belirtmek gerekir ki; imar şuyulandırmasının dayanağı olan idari işlemin iptal edilmesi ile sicilin dayanıksız kalacağı ve TMK'nın 1025. maddesi hükmü uyarınca yolsuz tescil durumuna düşeceği açıktır. Bu durumda; dayanıksız kalan (illetten mücerret) kaydın iptali ile kadastral parselin geometrik ve hukuki durumunun ihyası şeklinde karar verilmesi gerekeceği kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; Seyhan Belediyesince yapılan 38 nolu imar düzenlemesinin çekişme konusu alanla ilgili olarak halen geçerliliğini koruduğu uygulama neticesinde alınan bilirkişi raporları, encümen kararları, idare mahkemesinin A.. B..nın imar düzenlemesinin iptaline ilişkin kesinleşmiş ilamları ve aynı nitelikteki emsal dosyalardan anlaşılmaktadır.

O halde; anılan 38 nolu imar düzenlemesi ile ilgili idari yargıda dava açılarak işlem iptal ettirilmedikçe eldeki davanın dinlenme olanağından söz edilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Kabule göre de; davada tapu iptali ve tescil isteği bulunduğu halde imar parselinin iptaline karar vermeden ihyasına karar verilmiş olması, ayrıca tescil isteği hakkında olumlu-olumsuz bir hüküm kurulmamış olması doğru olmadığı gibi, idari işlemleri yapan ve Seyhan Belediyesinin halefi durumunda olan Çukurova Belediyesi ile Adana Büyükşehir Belediyesi hakkındaki davanın da husumetten reddedilmesi ve de taraflar arasında mülkiyet ihtilafı bulunmayıp, davadaki istek kamusal tasarruftan kaynaklanan sicil kaydının düzeltilmesine ilişkin bulunduğundan, hüküm altına alınması gerekli karar ilam harcı ile vekalet ücretinin maktu olması gerekirken, nispi olarak tayin edilmiş olması da yerinde değildir.