Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/12708 K.2014/16471

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar Yargıtay 3. Hukuk Dairesince tespit kararının tebliği ile intifadan men olgusunun gerçekleştiği işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden dava konusu 1 ve 55 parsel sayılı taşınmazların 40/240 payı davacıya aitken muhtelif tarihlerde davacının yeni paylar edindiği ve davadan sonra 1 parseldeki payını devrettiği ve 55 parselde müstakil malik olduğu; bilahare dava konusu 55 parselin ifrazen 722, 723, 724 ve 725 parsellere gittiği, davacının eldeki davayı açmadan önce ecrimisil miktarının tespiti istemiyle mahkemeye başvurduğu ve bu dosyada alınan bilirkişi raporunun davalılar mirasbırakanı İsmail .....

05/02/2009 tarihinde tebliğ edildiği 1 ve 55 parsel sayılı taşınmazlarda intifadan men olgusunun gerçekleştiği 05/02/2009 tarihinde davacının payı 1/3 iken bilahare 1/2 olduğu ancak mahkemece sözü edilen parsellerde davacının sahip olduğu paylara göre hesaplama yapılmayıp 722, 724 ve 725 parsellerde davacının 40/240 payı varmışcasına hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Bu nedenle, eğer arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Somut olayda, mahkemece belirtilen ilkeler doğrultusunda hükme yeterli bir araştırma yapılmaksızın bölgede net karın yarısının ecrimisil olacağı kabul edilmiştir.

Hal böyle olunca intifadan men olgusunun gerçekleştiği tarihten dava tarihine kadar olan dönemde dava konusu yapılan 1 ve 55 parsel sayılı taşınmazların nitelikleri, kullanılan yüzölçümleri ve davacının bu parsellerdeki pay oranları dikkate alınarak yukarıdaki ilkeler doğrultusunda ecrimisil belirlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmadığı gibi 1 nolu parsel yönünden olumlu olumsuz bir karar verilmemesi de isabetsizdir.