Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/13974 K.2015/478

Taraflar arasında birleştirilerek görülen elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve tazminat davası sonunda, yerel mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, diğer birleşen davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı ve davalılar (birleşen davanın davacıları) Mehmet ve Musa tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava ve birleşen davalar, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve tazminat isteklerine ilişkin olup, mahkemece, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, birleşen 2013/294 esas sayılı davanın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, dava dilekçesinde sadece ecrimisil istekleri yönünden değer bildirildiği, elatmanın önlenmesi isteği bakımından bir değer gösterilmediği gibi yargılama sırasında da belirlenen elatılan taşınmazların değeri bakımından harç ikmal edilmeden sonuca gidildiği görülmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HUMK'nun 413. (6100 Sayılı HMK'nin 120. maddesi) ve 492 Sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi uyarınca dava değerinin elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil değeri ile elatmanın önlenmesi isteğinin yanında yıkım isteği de varsa dava değeri elatılan yerin değeri ile yıkımı istenilen yapı değerinin toplamından (4.3.1953 tarih 10/2 Sayılı İ.B.K.) ibaret olacağı ve belirlenen bu değer üzerinden Harçlar Kanununun 26, 27, 28, 30 ve 32. maddelerinin öngördüğü şekilde işlemlerin yerine getirileceği ve gerekli olan harcın alınacağı tartışmasızdır.

Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır.

Diğer taraftan, birleşen 2012/234 esas sayılı davada davacı, 06.11.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile ecrimisil ve tazminat istekleri bakımından 16.400,00 TL olan isteğini 40.558,00 TL olarak artırdığına göre ıslah edilen miktar üzerinden süre verilmek suretiyle harcın ikmali yoluna gidilmemiş olması da isabetsizdir.

Hâl böyle olunca, öncelikle davada ileri sürülen elatmanın önlenmesi isteği bakımından belirlenen dava değeri üzerinden ve ecrimisil ile tazminat istekleri bakımından harç ikmalinin sağlanması, ondan sonra işin esası bakımından bir hüküm kurulması gerekirken, anılan husus göz ardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.