Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/14902 K.2016/3043

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil ile araç satışının iptali davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, ortak mirasbırakan babaları ...'nın maliki olduğu 9799 parsel sayılı taşınmazını belirli paylarla davalı oğulları ... ve ...'ya, 4956 parsel sayılı taşınmazlardaki ½ payını davalı oğlu ...'a, 4320 parsel sayılı taşınmazdaki 1/3 payını ise yine davalı ...'e tapuda şatış göstermek suretiyle devrettiğini ayrıca adına kayıtlı bulunan ... plakalı traktörü ise eşit paylarla davalılara temlik ettiğini, yapılan satış işlemlerinin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı; bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek miras payları oranında tapu iptal ve tescile olmadığı taktirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, murisin hac harcamalarını karşılamaları ve bağkur prim borçlarını ödemeleri karşılığı olarak temliklerin yapıldığını, muvazaalı işlem yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesiyle 9799, 4956 ve 4320 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulüne, menkul mal hükmünde olan traktör hakkında 1.4.1974 gün ve ½ sayılı içtihadı birleştirme kararının uygulama yeri bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine ve toplanan delillere, hükmün dayanağı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle; mirasbırakan ...'in 9799 parsel sayılı taşınmazdaki 2/3 payını 03/08/1993 tarihli akitle davalı oğlu ...'e aynı taşınmazda kalan 1/3 payını 15/02/2007 tarihinde davalı ...'ya, 4956 parsel sayılı taşınmazdaki ½ payını 14/04/2009 tarihli akitle davalı ...'a, 4320 parsel sayılı taşınmazdaki 1/3 payını ise 18/04/1995 tarihinde davalı ...'e, satarak temlik ettiği, satış işlemlerinin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu saptanarak davanın kabulüne karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Davalı vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. REDDİNE.

Ancak; ... ... Müdürlüğü'nün 04/02/2014 tarih ve 83 sayılı yazısı ve eki tapu kayıtlarından çekişme konusu 4320 parsel sayılı taşınmazın 02/04/2013 tarih ve ... yevmiye numarası ile 3083 sayılı yasa uyarınca toplulaştırma işlemine tabi tutulduğu revizyon görerek 944 ada 8 parsel numarasını aldığı görülmektedir.

Bu durumda yeni oluşan parsel üzerinden, hüküm kurulması gerektiği halde hukuki dayanağı kalmayan başka bir deyişle toplulaştırma işlemi sonucu revizyon gören ve kaydı kapatılan kadastral parsel üzerinden karar verilemeyeceği açıktır.

Anılan bu husus; doğru sicil oluşturma ilkesinin bir sonucu olup dolu pafta ilkesine aykırı düşmektedir. Öte yandan devletin sicil oluşturmadan kaynaklanan görevi kamu düzeniyle ilgili olduğundan re’sen gözetilmesi gerekeceği de kuşkusuzdur. Hal böyle olunca; toplulaştırma işlemi sonucu oluşan 944 ada 8 parsel sayılı taşınmazın geldisi 4320 parsel sayılı taşınmazda ki murise ait 1/3 pay gözetilmek suretiyle, hüküm tesisi gerekirken infazı mümkün olmayacak şekilde kapatılan eski tapu kaydı üzerinden karar verilmesi isabetsizdir.

Davacı vekilin ... plaka sayılı traktöre yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Çekişme konusu traktörün yine mirasbırakan adına kayıtlı iken 27.12.1990 tarihli, ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile davalılara temlik edildiği sabittir.

Hemen belirtmek gerekir ki; 01.04.1974 tarihli, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının, bizzat mirasbırakanın üzerinde tapuda kayıtlı olan taşınmazlarını kendisi ya da vekili (temsilcisi) aracılığıyla aslında bağış olduğu halde satış biçiminde temlik etmesi durumunda uygulama olanağı bulacağında kuşku yoktur.

O hâlde, dava konusu ... plaka sayılı traktörün davalılara devri iddiası bakımından muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı iptal ve tescil isteğinde bulunulması mümkün olmadığı gerekçesiyle bu isteğinin reddine karar verilmesi kural olarak doğrudur.

Bilindiği üzere; trafikte kayıtlı araçların mülkiyetinin geçişi, özel ve kendine özgü bir düzenleme koşuluna bağlanmıştır. Bunun sonucu olarak satış senedinde gösterilen hukuki nedene bağlı olarak alıcı mülkiyeti kazanabilecektir.

BK'nın 18. maddesi (TBK'nın 19. maddesi) ile genel muvazaa düzenlenmiş olup, anılan maddede“…..tarafların akitteki gerçek maksatlarını gizlemek için kullandıkları sözlere ve isimlere bakılmayacağı, gerçek ve ortak maksatların aranması gerektiği” düzenlemesine yer verilmiştir.. Sözleşmenin bu biçimde yapıldığı iddiası her türlü delille kanıtlanma olanağına sahiptir.

Özellikle, resmi sicillere bağlı tutulan malların muvazaalı devrinde BK'nın 18. maddesinin (TBK'nın 19. maddesi) uygulanabileceği ve muvazaa iddiasının araştırılacağı yasal ve yargısal uygulama gereğidir. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.05.1999 gün ve 1999/4-286 E., 1999/293 K. ile 03/12/2008 gün ve 2008/1-171 E., 2008/725 K. sayılı kararlarında da aynı görüş benimsenmiştir. Hal böyle olunca.

BK'nın 18. maddesi (TBK'nın 19. maddesi) kapsamında değerlendirme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.