Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/15464 K.2016/3712

Taraflar arasında görülen tespit davası sonunda, yerel mahkemece davanın usûlden reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kayıt maliki ile davacının murisinin aynı kişi olduğunun tespiti isteğine ilişkin olup; mahkemece, istenen düzeltme için öncelikle Tapu İdaresine başvurulması gerektiği, böyle bir başvuru yapılmadan açılan davanın dinlenemiyeceği gerekçesiyle davanın usulden redddine karar verilmiş; karar, davacı tarafından vekalet ücretine hasren temyiz edilmiştir.

Gerçekten de, 17.08.2013 tarih ve 28738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni Tapu Sicil Tüzüğü hükümleri ve özelikle 75. maddesi dikkate alındığında, 17.8.2013 tarihinden itibaren açılan davalarda, ilgililerin idareye müracaat etme ön şartını yerine getirmemiş olmaları halinde davanın dinlenebilme olanağı yoktur.

Ancak, somut olayda; kayıt maliki ile davacının murisinin aynı kişi olduğunun tespitinin istendiği, bu isteğin yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile tapu müdürlüklerine verilen düzeltim yetkisinin dışında kaldığı gözetildiğinde, düzeltim için öncelikle tapu müdürlüğüne başvuru şartının eldeki dava bakımından aranmayacağı kabul edilmek ve işin esasını değerlendirmek gerekir ise de; temyiz itirazının vekâlet ücretine hasredilmesi karşısında anılan husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Hemen belirtilmelidir ki, yargılama giderleri 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 323. maddesinde sayılmış, aynı maddenin 1/ğ bendinde vekâlet ücretinin de yargılama gideri olduğu belirtilmiştir.

Bilindiği ve 29.05.1957 gün, 4/16 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği üzere, karşı tarafa yüklenmesi gereken ve yargılama giderlerinden olan vekâlet ücretine, diğer yargılama giderlerinde olduğu gibi mahkemece kendiliğinden (re'sen) hükmedilmesi gerekir.

Kural olarak yargılama giderleri, davada haksız çıkan, eş söyleyişle aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir(HMK 326/1). Bir davada her iki taraf da kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini, haklı çıkma oranına göre taraflar arasında paylaştırır(HMK 326/2). Bu noktada, HMK'nın 326. maddesinde, tarafların davada haklı çıktıkları oran göz önünde tutulmuştur. (YHGK 01.12.1955, E:1/205, K:439)

O halde; HMK'nın 326/1. maddesinde öngörüldüğü gibi “kanunda yazılı hâller dışında” yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi, taraflar kısmen haklı çıkarsa haklı çıktıkları oranda paylaştırılması gerektiği kuşku ve duraksamadan uzaktır.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.12.2005 gün ve E:2005/1-683, K:2005/709 sayılı ve 15.3.2006 gün ve 2006/1-103-76 sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Hâl böyle olunca, tarafların davadaki haklılık durumlarının saptanması bakımından işin esasının incelenmesi ve sonucuna göre vekalet ücreti hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.