Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/17065 K.2014/19831

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacı, tarafların mirasbırakanları babaları ... ve anneları ...'in ölümü ile çekişme konusu taşınmazlarda intikal suretiyle paydaş olduklarını ancak davalının anılan taşınmazları kullandığını ve tasarrufunda tuttuğunu,davalıya ihtarname göndermesine rağmen sonuç alamadığını ileri sürerek murislerinin ölüm tarihinden itibaren belirlenecek ecrimisilin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, işgalci olmadığını, davacının kullanımını da engellemediğini,davacı tarafından dava konusu taşınmazlar hakkında aleyhine ortaklığın giderilmesi davasının açıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 195 ada 74 parsel, 271 ada 2 parselde 3 nolu bağımsız bölüm ile 118 ada 10 parselde tarafların intikal suretiyle paydaş oldukları,tarafların mirasbırakanı ...nin 20.06.2011 tarihinde, anneleri ...'in ise 20.12.2012 tarihinde öldüğü taraflardan başka mirasçılarının olmadığı,davacı tarafından davalıya 13.03.2012 ve 22.04.2013 tarihli ihtarnamelerin gönderildiği,davacı tarafından dava konusu taşınmazlar için Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/206 Esasında kayıtlı ortaklığın giderilmesi davasının da açıldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; TMK'nın 599. maddesine göre; mirasbırakanın ölüm tarihi itibarıyla mirasçıların tüm tereke üzerinde hak sahibi oldukları tartışmasızdır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan ecrimisil istiyebilir.

Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Öyle ise; yukarıda açıklanan ilkeler ve yasal düzenlemeler karşısında, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme yeterli ve elverişli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Hâl böyle olunca; yukarıda belirtilen ilkeler ve olgular ile yasal düzenlemeler de gözetilerek,taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyasının getirtilerek incelenmesi ve tarafların murislerin ölüm tarihinin ve davacının payının da gözetilerek, ecrimisile konu taşınmazların kim tarafından ve nasıl tasarruf edildiğinin belirlenmesi, taşınmazlardan davalının yararlanıp yararlanmadığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde saptanması, mahallinde yeniden konusunda uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılarak, hüküm vermeye elverişli, ayrıntılı, denetlenebilir rapor alınması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması isabetsizdir.

Kabule göre de; ecrimisile konu 74 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınmamış olması da doğru değildir.