Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/18738 K.2015/2680

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ............................'nın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacı, kayden paydaşı olduğu 11 parsel sayılı taşınmazda bulunan iki katlı binanın kendisine ait olduğunun hükmen belirlendiğini, taşınmazın tamamının davalıların tasarrufunda olup kullanımına davalı ................... engel olduğunu ileri sürerek ecrimisil isteğinde bulunmuştur.

Davalılar, ecrimisil koşullarının oluşmadığını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazdaki iki katlı yapının ikinci katı yönünden intifadan men koşulunun oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

11 parsel sayılı, bahçeli kerpiç ev niteliğindeki 285 m2 yüzölçümlü taşınmazda davacının 3/4 payı, davalıların murisi ...................... ise 1/4 payı olduğu kayden sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki, davaya konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Somut olaya gelince; davalıların, krokide (A) harfi ile gösterilen iki katlı binanın ikinci katını kullandıkları, aynı binanın alt katı ile krokide (B) harfi ile gösterilen yan taraftaki tek katlı yapının boş olduğu keşif sırasında mahkemece yapılan gözlem ve yerel bilirkişilerin anlatımlarından anlaşılmaktadır.

Öte yandan; davacı tarafından açılan Bozüyük Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/195 esas sayılı davada, çekişme konusu parselde bilirkişinin krokide (B) harfi ile gösterdiği tek katlı yapının davacı tarafından yaptırıldığının tespitine, (A) ile gösterilen bina yönünden ise mülkiyet tespiti isteğinin reddine karar verilmiştir.

Diğer taraftan; davacının, davalı Emine aleyhine 11 parsel sayılı taşınmaz yönünden kira alacağı için başlattığı icra takibine yapılan itiraz nedeniyle Bozüyük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/979 esas sayılı davası sonunda; mahkemece, davalının iki katlı binanın ikinci katını kullandığı, alt kat ile yan taraftaki iki odalı binanın davalı tarafından kiraya verildiğinin kanıtlanamadığı gerekçesi ile itirazın iptali isteğinin reddine karar verildiği ve kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği görülmektedir.

O halde; yukarıda açıklanan ilkeler somut olgularla birlikte değerlendirildiğinde intifadan men koşulunun gerçekleştiğini söyleyebilme olanağı yoktur.

../...