Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/19653 K.2017/748

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava; ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı vasisi, hukuki işlem ehliyeti bulunmayan ... ...'den alınan vekaletname kullanılarak adına kayıtlı 2186 ada 36 parsel sayılı taşınmazın 1/3 payının dava dışı vekil ... tarafından davalı ...’ya satış suretiyle temlik edildiğini, kısıtlının işlem tarihinde ehliyetsiz olduğunu ve bu durumun davalı tarafından da bilindiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davacı kısıtlının akit tarihinde fiil ehliyetinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden. 25.11.2004 tarihli İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin(kapatılan .... Sulh Hukuk Mahkemesi) 2004/512 Esas-1166 Karar sayılı kararı ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 405/1 maddesine göre davacının kısıtlandığı, vesayet dosyasında Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 31.10.2003 tarih 4248 karar nolu raporu ve ...

Ruh Ve Sinir Hastalıkları Hastanesi tarafından düzenlenen 18.4.2003 tarih 2585 sayılı sağlık kurulu raporunda “Kronik Şizofren” hastası olduğunun tespit edildiği, kısıtlanan davacı ...’ın paydaşı olduğu 36 parsel sayılı taşımazdaki payının davalı kardeşi ...’nın eşi ... tarafından İstanbul 5. Noteriliği’nin 14.07.2010 tarih 09409 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile 28.07.2010 tarihinde davalıya satış suretiyle devredildiği, kısıtlılık kararının 05.08.2010 tarihli ek karar ile 2 yıl uzatıldığı eldeki davanın kısıtlılık süresinde vasi tarafından açıldığı anlaşılmaktadır.

./..

Hemen belirtmek gerekir ki. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-d maddesi “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunması; kanuni temsilin söz konusu olduğu hallerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip olması” hükmüne göre dava ehliyeti ve temsil dava şartı olup, HMK’nın 115.maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.” hükmü uyarınca temsil yetkisinin mahkemece resen gözetilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun davada kanuni temsili düzenleyen 52. maddesi “Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanlar davada kanuni temsilcileri, tüzel kişiler ise yetkili organları tarafından temsil edilir ” hükmünü, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun vesayet makamından izini düzenleyen 462/8 maddesinde “Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması” şeklinde düzenlenmiş olup, davacının kısıtlılık kararı üzerine vasi tarafından açılan davalarda denetim makamından husumete izin kararı alınması gerekmektedir.

Somut olaya gelince; vasinin husumete izin kararının bulunmadığı, 05.08.2012 tarihinde sona eren uzatma kararından sonra kısıtlılık süresinin uzatılıp uzatılmadığı tespit edilmeden yargılamaya devam edildiği anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca; davacının öncelikle kısıtlılık durumunun devam edip etmediği, kısıtlılık halinin devamı halinde ise davacı vasisine Türk Medeni Kanunu'nun 462/8. maddesi hükmü uyarınca vesayet makamından "husumete izin" kararı alması ve anılan usuli işlemler tamamlandıktan sonra işin esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken, bahsedilen hususlar gözardı edilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.