Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/20734 K.2016/1845

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacı, kardeşi olan davalının kayden maliki olduğu 1753 parsel sayılı taşınmazdaki ev ve ahır'ı yıktığını, taşınmaz üzerindeki 173 adet ağacı söktüğünü 1754 ve 1755 parsel sayılı taşınmazlardaki fidanlığı yok edip üç taşınmazı bir bütün halinde bizzat ekmek veya kiraya vermek suretiyle kullandığını ileri sürerek elatmanın önlenmesine ve 2.000,00 TL (ıslah ile birlikte 6.892,78 TL) ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalı,çekişmeli taşınmazların yarısını harici sözleşme ile davacıdan satın aldığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; taşınmazların 1/2 payının haricen satıldığı savunulmuş ise de tapulu taşınmazlarda harici satışın geçerli olmadığı gerekçesi ile mutlak surette elatmanın önlenmesine; ancak harici sözleşmeye istinaden taşınmazların kullanıldığı gerekçesi ile 1/2 pay üzerinden 2008-2012 yılları arasındaki dönem için hesaplanan bilirkişi raporuna atfen 3.816,68 TL ecrimisilin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu 3 adet (1753, 1754 ve 1755 parsel sayılı) taşınmazın davacıya ait olduğu, kardeş olan tarafların kabulünde olduğu gibi davacının dava konusu 3 adet taşınmazın yarısını 01.10.1991 tarihli harici satış senedi ile 10.000 ... markı karşılığında davalıya sattığı, davalının harici satışa dayalı olarak taşınmazları tasarruf ettiği, taşınmazlarda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, Türk Medeni Kanunu'nun 706, Türk Borçlar Kanunu'nun 237, 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 60. maddesi hükümleri uyarınca tapuda kayıtlı olan taşınmazların resmi şekilde yapılmayan satışlarına hukukça değer tanınamaz ve mülkiyetin naklinin sebebini teşkil etmez. Bu husus, kamu düzeniyle ilgilidir ve re'sen gözetilir.

Ne var ki, harici satışlarda Türk Medeni Kanunu'nun 994. maddesi hükmü uyarınca harici satış bedelinden kaynaklanan hapis hakkı niteliğinde kişisel hak bahşeder. Şu da ifade edilmelidir ki, 10.7.1940 tarih 2/77 Sayılı İçtihatları Birleştirme Kararında "Haricen yapılan taşınmaz mal satışından dönüldüğünde verdiği bedel kendisine geri verilmeyen taraf, parası geri verilinceye kadar yararlandığı ürünleri ödemek ve ecrimisil vermekle yükümlü değildir." denilmek suretiyle benimsenen kural gereğince haricen satın alanın fuzuli şagil olmadığı gözetilerek ecrimisille sorumlu tutulamayacağı öngörülmüştür. O halde, davalının çekişmeli taşınmazları haricen satın aldığı gözetildiğinde haksız işgalci konumunda olduğu söylenemez.

Hâl böyle olunca, harici satış bedeli üzerinden davalı yararına hapis hakkı tanınmak suretiyle çekişmeli taşınmazlara davalının elatmasının önlenmesine karar verilmesi,ecrimisil isteğinin ise reddedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve yasal olmayan gerekçelerle yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.

Kabule göre de, hükümde elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteği bakımından peşin karar ve ilam harcının alınması gerekirken salt hükmedilen ecrimisil değeri üzerinden harç alınması da isabetsizdir.