Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/21966 K.2015/9628

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ..'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ecrimisil istemine ilişkindir.

Davacı, dava konusu 299 ada 25 parseldeki 2 nolu bağımsız bölüm ile 1537 ada 1 parseldeki 30 nolu bağımsız bölümün ortak mirasbırakanları Mehmet'ten kendilerine intikal ettiğini, anılan bağımsız bölümlerin davalılarca kiraya verilerek hukuki semere elde edildiğini ve kendisine bir bedel ödenmediğini ileri sürerek 07.06.2011 tarihinden geriye doğru 5 yıllık ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalılar; davacının, muris Mehmet'in cenaze masrafları ve hayır işlerinin davalı Melahat tarafından karşılanması karşılığında dava konusu dairelerin kira gelirlerini almasına muvafakat ettiğini, dairelerin zaman zaman boş kaldığını, ayrıca dava dışı kiracı tarafından tadilat yapılıp kira bedelinden mahsup edildiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacı tarafından dava konusu taşınmazlar için 07.05.2008 tarihinde ortaklığın giderilmesi davası açıldığı, anılan tarihte intifadan men koşulunun gerçekleştiği, 07.06.2011 tarihinde de davacı tarafından taşınmazların ihaleden satın alındığı, ve bu tarihler arasında ecrimisil talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 299 ada 25 parseldeki 2 nolu bağımsız bölüm ile 1537 ada 1 parseldeki 30 nolu bağımsız bölümün tarafların mirasbırakanı Mehmet adına kayıtlı olduğu, adı geçenin 18.05.2006 tarihinde öldüğü, davacının davaya konu bağımsız bölümler için davalılar aleyhine ortaklığın giderilmesi davası açtığı, yargılama sonunda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verildiği, kararın derecattan geçerek 21.04.2010 tarihinde kesinleştiği, 07.06.2011 tarihli açık artırma ile taşınmazların davacı Vildan'a ihale edildiği,

dosyaya yansıyan gelir idaresi yazısında, dava konusu 30 nolu bağımsız bölüm için muris vefat ettiğinde taşınmazda bulunan kiracı tarafından 3.000 TL tadilat yapıldığı ve 2007 ile 2008 yıllarında kira ödemeden oturduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Somut olayda; yukarıda belirlenen esaslar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu taşınmazlar kiraya verilerek hukuki semere elde edilen yerlerden olduğundan, bu nitelikteki bir taşınmazda intifadan men şartı aranmaksızın davacının payı oranında taşınmazlarda tam malik olduğu 07.06.2011 tarihinden geriye doğru 5 yıl için dosyaya yansıyan kira sözleşmeleri, gelir idaresine kira bedelleri ile ilgili yapılan beyanlar ve taşınmazların özellikleri de dikkate alınarak hesaplanacak ecrimisile karar verilmesi gerekeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, davacı tarafça 30 nolu bağımsız bölüm için dava dışı kiracının iyileştirmeler yaptığı ve masrafın kira bedelinden mahsup edildiği savunması üzerinde durulmamıştır.

Hal böyle olunca, dava konusu 30 nolu bağımsız bölümde iyileştirme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, yapılmış ise değerinin saptanması ve davacının payına isabet eden kısmın, davacının talep ettiği dönemler için hesaplanacak ecrimisilden mahsup edilmesi suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.