Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/3064 K.2015/1913

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten, son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (HUMK) 388, 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 298. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu HUMK'un 389., yine HMK'nun 297/2. maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne var ki, uygulamada HUMK'un 381. maddesinin son fıkrasının HMK'nin 294. maddesinin getirdiği imkândan faydalanarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde, tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur.

Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın 141. maddesi ile HMK'nin yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum oluşturur. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir.

Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Öte yandan; 6100 sayılı HMK'nun 304. maddesi hükmü uyarınca tashih ile ancak, hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmiş ise hakim tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Kanun maddesinde açıkça ifade edildiği üzere tashih kararı ancak açık yazı ve hesap hataları için, başka bir deyişle maddi hata niteliğinde olup hükmü değiştirmeyen hatalar için öngörülmüş bir yoldur.

Somut olayda, değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararda ".... mah, 106/2 pafta, 2962 ada, 204 parsel sayılı taşınmazın muris H.

K.. adına kayıtlı olan 160/1720 payının kat mülkiyeti kurulmak süreti ile aynı parsel 5 nolu bağımsız bölüme dönüştürüldüğü nedeni ile davalı adına olan tapu kaydının Kadıköy 1 Sulh Huk Mah 1997/707 E- 1389 K. sayılı veraset ilamı ile birlikte Kadıköy 5. Sulh Hukuk mahkemesinin 2013/544 Esas, 2013/622 Karar, Kadıköy 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1995/ 914 Esas, 1995/ 758 Karar , Kadıköy 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1995/978 Esas,1995/844 Karar sayılı ilamları nazara alınarak 48/480 payı L.

K.., 12/480 payı A.. K..,12/480 payı S.. K.., 9/480 payı H.. K.. ve 6/480 payı O.. K.. ile toplamda 87/480 payının iptali ile davacılar adına kayıt ve tesciline. " karar verildiği halde davacılar vekilinin talebi üzerine gerekçeli kararda "Erenköy mah. 107/1 pafta, 2973 ada, 22 parseldeki dükkanın ¾ payının muris H.

K..adına kayıtlı iken ¼ payının davalıya satıldığı ve üzerinde turşucu dükkanı olarak kullanıldığı anlaşılmakla tapu kaydının yukarıdaki veraset ilamları gözetilerek 48/480 payı L. K.., 16/480 payı A.. K.. (HMK 304 mdy e göre düzeltilmekle),16/480 payı S.. K.. (HMK 304 mdy e göre düzeltilmekle),12/480 payı H.. K.. (HMK 304 mdy e göre düzeltilmekle) ve 6/480 payı O..

K.. ile toplamda 87/480 payının iptali ile davacılar adına kayıt ve tesciline" hükmedilmesi suretiyle kısa karara çelişkili biçimde gerekçeli karar oluşturulması, basit yazı ve hesap hatası niteliğinde olmayan hüküm fıkrasının tashih şerhi ile düzeltilmesi doğru değildir. Bu haliyle karar HMK 297. ve 298. maddelerine uygun değildir.

10.04.1992 tarihli 1991/7-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararı ile kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunmasının bozma nedeni oluşturacağı;bozmadan sonra yerel mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi kaldırmak kaydı ile karar verebileceği öngörülmüştür.

Kabule göre de, gerekçeli kararda dava konusu 2962 ada 204 parselde bulunan 5 nolu bağımsız bölüm için kısa karardaki 87/480 pay dışında 11/480 payın daha iptal-tesciline karar verildiğine göre toplam payın 98/480 olarak gösterilmesi gerekirken hüküm fıkrasında iptal-tescil edilen payın 87/480 olarak belirtilmek suretiyle 6100 sayılı HMK. nun 297/2. maddesine aykırı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olduğu gibi diğer çekişmeli 2973 ada 22 parsel sayılı taşınmaz için mirasbırakan tarafından davalıya devredilen ¼ pay üzerinden iptal-tescil hükmü kurulması gerekirken mirasbırakanın üzerindeki 3/4 pay da dahil edilmek üzere taşınmazın tamamı üzerinden iptal-tescile karar verilmesi de isabetsizdir.