Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/4241 K.2015/3267

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı,babası olan mirasbırakan O.. Y..'ın mirasçılardan mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı olarak 801 parsel sayılı taşınmazdaki payını gelini olan davalıya satış aktiyle temlik ettiğini ileri sürerek, miras payı oranında tapunun iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, zamanaşımı süresinin dolduğunu,çekişmeli taşınmazı altınlarını bozdurmak suretiyle satın aldığını, ayrıca mirasbırakanın maliki olduğu 3291 parsel sayılı taşınmazını da davacının eşi olan Bekir'e ve bir başka taşınmazını da eşit hisse ile oğulları Mustafa ile Mehmet'e devrettiğini, ayrıca murisin yaşlanınca ve köyde yanında çocuğu kalmayınca diğer taşınmazlarını da 3 kişilere sattığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden;1916 doğumlu mirasbırakan O.. Y..'ın 17.03.1999 tarihinde öldüğü, geriye çocukları davacı Hatice ile dava dışı Osman, Mustafa, Mehmet, Kazım, Fürdövs, Emine ve torunları (kendisinden önce ölen oğlu Ömer çocukları) Önder ve Müberra'yı mirasçı olarak bıraktığı, mirasbırakanın 3/8 oranında maliki olduğu 801 parsel sayılı taşınmazdaki payını gelini (oğlu Osman'ın eşi) olan davalı Necibe'ye 28.12.1989 tarihli satış aktiyle devrettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 (6098 sayılı Türk Borçlar Yasasının 237) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince;özellikle bu davanın kabulü halinde mirasçı sıfatı ile çekişmeli taşınmazda pay sahibi olabilecek dava dışı mirasçılardan mirasbırakanın oğlu Mustafa ve Mehmet'in beyanından çekişmeli taşınmazın davalı tarafından bedeli ödenerek satın alındığı dolayısıyla temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olmadığı bu durumda 6100 sayılı HMK' nın 190. ve 4721 sayılı TMK'nın 6. maddeleri uyarınca davacının muvazaa iddiasını kanıtlayamadığı sonucuna varılmaktadır.

Hâl böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.