Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/7031 K.2014/11279

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davacı Nibin bakımından davanın kabulüne, davacı Didar yönünden feragat nedeniyle davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .. raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın tamamının davalının kullanımında olduğunun sabit olduğu gerekçesiyle davalı Nibin bakımından davanın kabulüne, davalı Didar yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu 180 m2 büyüklüğünde arsa niteliğinde, ancak üzerinde bodrum+zemin+1 normal katlı bina bulunan 5059 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 1/5 payının davalı, 4/5 payının taraflar ve dava dışı kişilerin mirasbırakanı Hacı Şimşek adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacılar, dava konusu taşınmazın tamamının davalının tasarrufunda bulunduğunu, kira paralarının davalı tarafından tahsil edildiğini, kendilerine payları oranında herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek eldeki davayı açmışlar, yargılama sırasında davacı Didar davadan feragat ettiğini bildirmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenmesi / ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren ya da (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Somut olaya yukarıdaki ilkeler uyarınca bakıldığında, dava konusu taşınmazda davalının 1. normal kattaki daireyi kullandığı, bodrum ve zemin kattaki dairelerin mevcut durum itibariyle tadilat görmeden kiraya verilebilecek durumda olmadığı ve boş olduğu, ortak yer niteliğindeki 6 m2 büyüklüğündeki depoda mirasçı Hüseyin'in eşyalarının bulunduğu, davalının kullandığı daire dışındaki dairelerin metruk durumda ve kapılarının açık vaziyette olduğu keşfen saptanmıştır.

Bu durumda, davacı Nibin'in taşınmazda kullanabileceği bölümlerin olması sebebiyle davalının ecrimisilden sorumlu tutulamayacağı ve elatmanın önlenmesi isteğinin dinlenemeyeceği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, davacı Nibin yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.