Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/8114 K.2015/9657

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil veya tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar davacılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, tetkik hakimi ..’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp, düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tenkis isteğine ilişkin olup, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrasında mahkemece. davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacılar, mirasbırakan ...'nin mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla 19, 20, 74 ve 183 parsel sayılı taşınmazı oğulları davalılara satış suretiyle temlik ettiğini, satışın gerçek olmadığını ileri sürerek muvazaa nedeniyle tapu kayıtlarının iptali ile mirasçılar adına tesciline, olmadığı takdirde tenkisine karar verilmesi isteğiyle eldeki davayı açmışlardır.

Davalılar, dava konusu taşınmazların rızai taksim suretiyle tescile konu edildiğini iddiaların doğru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Davanın reddine ilişkin olarak verilen karar, dairece; dosya içeriğinden, toplanan delillerden; miras bırakan .. ile diğer mirasçıların kök muris ..’nin 25.03.1998’de ölümü üzerine, 22.12.2000 tarihli akitle anılan murise ait taşınmazların intikalini yaptırıp, aynı akitle aralarında yaptıkları rızai taksim sonucunda çekişme konusu 19, 50 parseller ile dava dışı dört parça taşınmazın davalılara eşit paylarla, 74 parselin ise müstakilen miras bırakan adına tescilini sağladıkları, daha sonra 11.04.2006 tarihli akitle davalılardan..ve ..’in 19 ve 50 parsellerdeki paylarını diğer davalı ..’ye satış suretiyle temlik ettikleri anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mahkemece, dava konusu 19 ve 50 parsel sayılı taşınmazların davalı ..’ye miras bırakan ..’den intikal etmediği, muris..’nin muvazaalı devrinin söz konusu olmadığı belirlenmek suretiyle anılan taşınmazlar bakımından davanın reddine karar verilmiş olması doğrudur. Davacıların bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davacıların öteki temyiz itirazlarına gelince; miras bırakan..’nin maliki olduğu çekişme konusu 74 parseli 20.02.2002 tarihli akitle oğlu davalı ..’ye, 183 parsel sayılı taşınmazdaki bir kısım paylarını ise 11.04.2006 tarihli akitle vekili .... aracılığıyla oğulları davalılar ..ve..’ye satış suretiyle temlik ettiği görülmektedir. Davacılar, anılan temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve

muvazaalı olduğunu ileri sürerek, eldeki davayı açmışlardır. Somut olayda; yukarıdaki ilke ve olguları kapsar biçimde bir araştırma ve uygulama yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur. Hal böyle olunca; dava konusu 74 ve 183 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yukarıda açıklanan ilke ve olgular doğrultusunda gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, soruşturmanın eksiksiz tamamlanması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir” gerekçesiyle bozulması üzerine bozma ilamına uyularak mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 150. maddesi, hükmü uyarınca yazılı usulün uygulandığı davalarda davanın açılmamış sayılmasına karar verilebilmesi için; eskiden olduğu gibi üç defa takipsiz bırakılmayı gerekli kılmaktadır.

Aynı Kanunun 320. maddesine göre ise basit yargılama usulünün uygulandığı davalarda davanın açılmamış sayılabilmesi için iki defa takipsiz bırakılmış olmasını yeterli sayarak, yazılı usule göre takipsiz bırakılma imkanını daraltmıştır.

Eğer takipsiz bırakılmak suretiyle işlemden kaldırma kararları yeni kanun döneminde ise hiç şüphesiz dava eksi kanun döneminde açılmış olsa dahi HMK'nin 448. maddesi gereğince yeni kanuni prosedür uygulanacaktır.

Bununla birlikte, 01.10.2011 tarihinden önce eğer en az bir defa işlemden kaldırılma kararı verilmişse 1086 s. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunundaki (HUMK) prosedür başlamış olduğundan ve artık yeni kanunun uygulanması mülkün olamayacağından, HUMK'da ki sürece uygun bir şekilde açılmamış sayılmasına karar verilebilmesi için en az üç defa takipsiz bırakılmış olması gerekir.

Somut olaya gelince; daire bozma ilamına uyulduktan sonra yapılan yargılama sırasında, davacılar vekili Av.. .'in vekillikten çekildiğine dair 18.09.2012 tarihinde dilekçe verdiği, anılan dilekçinin davacı asillere tebliğe çıkarıldığı, henüz tebligat parçaları dosyaya dönmeden 02.10.2012 tarihinde yapılan duruşmada, mahkemece, davacılar vekilinin vekillikten çekildiği, davalılar vekilinin de mazeretini gerekçelendirmediği belirtilerek ve davalılar vekilinin mazeretinin reddi suretiyle HMK.nin 150/1. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği,

aynı tarihte davacılar vekili olarak Av. ....'in vekaletname ibraz ederek işlemden kaldırmaya dair kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek eski hale getirme, olmadığı taktirde yenileme talebinde bulunduğu, mahkemenin eski hale getirme isteğini 03.10.2012 tarihinde hukuki dayanaktan yoksun ve inandırıcı değil diye reddedip yenileme talebini kabul ettiği, daha sonra 04.07.2013 tarihinde yine davacılar vekilinin şehir dışındaki işleri nedeniyle mazeret bildirdiği,

mahkemece aynı oturumda davacılar vekilinin mazeretinin gerekçesiz ve belgesiz diye reddedilerek davalılar vekili de davayı takip etmeyeceğini bildirdiğinden 6100 sayılı yasa kapsamında ikinci defa işlemden kaldırma olduğu gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki, yukarıda içeriği açıklanan yasa hükümleri uyarınca, davacı taraf davasının iki defa takipsiz bırakıp, yenileme işlemi yapıldıktan sonra üçüncü kez takipsiz bıraktığında davanını açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğinde kuşku yoktur.

Ne varki, somut olayda, davacılar vekili istifa etmiş, istifa dilekçesi henüz davacı asillere tebliğ edilmeden yapılan duruşmaya davacı tarafın katılmadığından bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu durumda mahkemece, ilk verilen “dosyanın işlemden kaldırılması kararı” isabetli olmadığına göre davacılar vekilinin eski hale getirme talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan; davacılar, ikinci defa davalarını takipsiz bırakmış olsalar dahi yeniden işlemden kaldırma kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde yasaya aykırı olarak ve hukuki olmayan gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de isabetsizdir.