Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/1084 K.2017/7024

Taraflar arasında görülen menfi tespit davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, menfi tespit isteğine ilişkindir. Davacılar, 488 ada 15 parsel sayılı taşınmazdaki dükkanı tahliye etmelerine rağmen davalıların ecrimisil alacağı için yaptıkları icra takibinin kesinleştiğini ileri sürerek icra takibine konu ecrimisil için borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemişlerdir. Davalılar, çekişmeli taşınmazın davacı tarafından 3.kişilere kiraya verilmek suretiyle kullanılmaya devam edildiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, taraflar arasında daha önce görülen ...

4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/314 E-2004/209 K. sayılı ecrimisil ilamına ve bilirkişi raporuna göre takibe konulan ecrimisil bedeli ve faizi ile ilgili miktarda fazlalık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar Yargıtay 3.Hukuk Dairesince " ... davacıların haksız işgalci oldukları ihtilaflı bulunduğuna göre, mahkemece; taraflardan delilleri sorularak gerekirse mahallinde keşif yapılmak suretiyle dava konusu taşınmazın, icra takibine konu edilen 2001-2005 yıllarında davacıların işgalinde olup olmadığı araştırılarak,

oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir ... " gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davacıların 01.01.2001 ile 01.01.2002 tarihleri arasında ecrimisilden sorumlu olmalarına rağmen icra takibine konu borcun ödenmiş olduğu gerekçesiyle 9,637 TL'nin 22.10.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan hisseleri oranında tahsiline karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; hangi yargılama usulü uygulanırsa uygulansın tarafların yargılamada sözlü olarak görüş ve değerlendirmelerini ifade etmeleri özel bir önem taşımaktadır. Yazılı Yargılama usulünde de tarafların hükümden önce son kez mahkeme huzurunda sözlü değerlendirme yapıp, açıklamada bulunmaları, doğru bir karar verilmesi bakımından önemlidir.

Bu ilkeler, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 376 ve 377. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 184. ve 186. maddelerinde yapılan düzenlemelerle hüküm altına alınmıştır.

HMK'nin 184/2. maddesinde açıkça; mahkemenin tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini, taraflara tefhim edeceği, yine aynı Kanunun 186. maddesi hükmü ile de; mahkemenin tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet edeceği, taraflara çıkartılacak davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkeme de hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususunu bildireceği, mahkemenin sözlü yargılamada tarafların son sözlerini sorarak hükmünü vereceği düzenlenmiş olup, anılan düzenlemeler emredici niteliktedir.

Yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davalılar vekilinin bir başka mahkemede duruşmasının bulunduğunu gerekçe göstererek son oturuma 26.03.2014 tarihli mazeret dilekçesi gönderdiği halde, mahkemece mazereti hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği gibi, HMK'nin 186/1. maddesi hükmü gereğince de işlem yapılmadan sonuca gidilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre de; taraf vekillerinin sunmuş oldukları 22.10.2010 tarihli protokol gereği ve bu protokole karşı irade fesadına ilişkin iddiaların da öncelikle değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu hüküm kurulmuş olması da isabetli değildir.