Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/11136 K.2018/11114

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, kayden maliki olduğu ... ada ... sayılı parseldeki dava konusu 2 nolu bağımsız bölümü davalı ...'e içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıyı aşabilmesi ve daha düşük faizli olan konut kredisi temin edebilmesi amacıyla 26.12.2007 tarinde devrettiğini, anılan devrin gerçek satış olmadığını, kredi kullanımı sonrası taşınmazın iade edileceği kararlaştırılmış olmasına rağmen davalının devre yanaşmadığını, bu konuda yazılı delili bulunduğunu ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu taşınmazı 415.000,00-TL bedelle satın aldığını, davacının dayandığı yazılı belgenin devir tarihinden sonra düzenlendiğini ve imzasının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davaya konu taşınmazın 27.12.2007 tarihinde davalı tarafa satıldığı, bu nedenle inanç sözleşmesinin en geç bu tarihe kadar düzenlenmiş olması gerektiği, inanç sözleşmesi olarak kira sözleşmesinde belirgin bir tarihin olmayıp 01.01.2008 tarihinden itibaren başlayacağının belirtildiği, ayrıca sözleşmenin el yazısı ile yazılan 21. maddesine ilişkin kısmın düzenleyenler tarafından herhangi bir imza veya buna ilişkin paraf bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının, ... ada ... sayılı parseldeki niteliği dubleks mesken olan dava konusu 2 nolu bağımsız bölümünün 26.12.2007 tarihinde dava dışı vekili ... tarafından davalı ...'e satış suretiyle devredildiği, devirden hemen sonra tapuda Denizbank lehine 379.059 TL ipotek tesis edildiği, davacının yazılı delil olarak 01.01.2008 başlangış tarihli kira sözleşmesinin 21. maddesine dayandığı ve anılan maddenin “...'deki ...'a ait yazlığın satışı ...'e kredi kullanabilsin diye yapıldığından ve bankadan alınan para yine ...'e nakten, elden

verildiğinden kiralananın kira bedeli olarak 2012 yılı sonuna değin herhangi bir kira istenmeyecektir. Ayrıca, ... gerçekte satış yapılmadığı halde satış yapılmış gibi gösterilen ...'deki bu yazlığın tapusunu yine ...'a kredi aldıktan sonra ilk fırsatta bedelsiz iade edecektir.) ... ... köycivarı 9/64 arsa paylı, B blok 2 nolu bağımsız bölüm” ifadelerini içerdiği anlaşılmaktadır.

İnanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın, inanılan tarafından inanana geri verme (iade) şartlarını içeren borçlandırıcı bir muameledir. Bu sözleşme, taraflarının hak ve borçlarını kapsayan bağımsız bir akit olup, alacak ve mülkiyetin naklinin hukuki sebebini teşkil eder.

Taraflar böyle bir sözleşme ve buna bağlı işlemle genellikle, teminat teşkil etmek ve iade edilmek üzere, mal varlığına dahil bir şey veya hakkı, aynı amacı güden olağan hukuki muamelelerden daha güçlü bir hukuki durum yaratarak, inanılana inançlı olarak kazandırmak için başvururlar.

Diğer bir anlatımla, bu işlemle borçlu, alacaklısına malını rehin edecek, yani yalnızca sınırlı ayni bir hak tanıyacak yerde, malının mülkiyetini geçirerek rehin hakkından daha güçlü, daha ileri giden bir hak tanır.

Bilindiği üzere; Uygulamada mesele, 05.02.1947 tarih 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı ile ilişkilendirilip, bu karar dayanak yapılmak suretiyle çözüme gidilmektedir.

Somut olaya gelince; davacının 01.01.2008 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin 21. maddesine dayandığı, davalının belgedeki imzasına itiraz etmediği, anılan sözleşmenin taraflar arasındaki inançlı işlemin yazılı delili olduğu açıktır. Ayrıca sözleşmenin inançlı işlemin yazılı delili olması nedeniyle resmi şekilde yapılması şart olmadığı gibi, devirden önce ya da sonra yapılmasının ve davacının imzasını içermesinin de bir önemi bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.