Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/13113 K.2015/15222

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 29.12.2015 Salı günü saat:10.07'de daireye gelmeleri için taraf vekillerine tebligat yapıldığı halde gelmedikleri anlaşıldı, incelemenin dosya üzerinde yapılmasına, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptali istemine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakanı ....'in kayden maliki olduğu çekişme konusu 88 ada 10 parsel sayılı taşınmazı muvazaalı olarak oğlu olan dava dışı ....'e, adı geçenin de anneleri olan dava dışı ....'ye temlik ettiğini, davalı ...'ın ....'yi aldatarak ve hile ile dava konusu taşınmazın kendisine devrini sağladığını ileri sürerek davalı adına olan kaydın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını ve kendisinin iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının, dava konusu taşınmazın hile ile annesi dava dışı ....'den davalıya devrinin sağlandığını iddia ettiği ve ....'nin hayatta olduğu gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere göre; çekişme konusu 88 ada 10 parsel sayılı taşınmazın davacının mirasbırakanı .... adına kayıtlı iken dava dışı ....'e, .... tarafından da anneleri olan dava dışı ....'ye temlik edildiği, davalının da taşınmazı ....'den temellük ettiği, davalı ... adına olan tapu kaydının iptali için dava açıldığı kayden sabittir.

Bilindiği üzere, tapu iptal davasında, ayrıca tescil isteğinde bulunulmamış ise bu durumda mahkemece yapılacak iş, iptal isteminin tescil isteğini kapsamadığı gözetilerek davacıya, ayrıca tescil davası açması için imkân tanımak ve dava açılması halinde her iki dava birleştirilerek karara bağlamaktan ibarettir.

Değişik anlatımla sadece iptal davasının kabulüne ve tapunun iptaline karar verilmesi, tapulu bir taşınmazın sicil dışı (kayıtsız) kalması sonucunu doğurur ki, böyle bir uygulama, devletin bütün taşınmazların hukuki ve geometrik durumlarını belirleyerek sicile bağlama yolunda benimsediği dolu pafta sistemi genel ilkesi ile bağdaşmaz.

Ne var ki, davacı iptal değil, sadece tescil isteğinde bulunmuş ise Yargıtayın yerleşmiş ve kurallaşmış uygulamalarına göre, tescil isteği tapu sicilinde mevcut eski kaydın iptali isteğini de kapsadığı gözetilerek davacının ayrıca tapu kaydının iptalini de dava etmesine gerek yoktur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11.11.1983 tarihli, 981/8-80 Esas, 983/1162 sayılı Kararı).

Öte yandan; 6100 sayılı HMK 31. maddesinde "Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırılabilir, soru sorabilir, delil gösterilmesini isteyebilir" hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının talebinin mirasbırakanı ....'in yaptığı temlike karşı muris muvazaası mı, yoksa davalı ...'ın edimine ilişkin hileye mi dayalı olduğu net olmayıp ayrıca davacı sadece tapu kaydının iptali talebinde bulunmuş, tescil isteğinde bulunmamıştır.

Hâl böyle olunca, mahkemece, öncelikle tescil davası açmak üzere davacıya süre ve imkan tanınması, açıldığı takdirde eldeki dava ile birleştirilmesi, mahkemece davacı tarafa talebinin muris muvazaası hukuksal nedenine mi yoksa hile hukuksal nedenine mi dayandığının açıklattırılması, buna göre; değerlendirme yapılması, tarafların delillerinin toplanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.