Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/13841 K.2016/945

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraf vekilleri tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı, kayden malik olduğu 903 parsel sayılı taşınmaza, kömür madeni çıkaran davalı şirket tarafından yol açmak ve moloz dökmek suretiyle müdahalede bulunularak ekilemez hale getirildiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesi ile eski hale getirmek için yapılması gereken masraflardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000-TL’nin tahsilini istemiştir.

Davalı, çekişme konusu taşınmazda kendi kullanımlarından önce de tarımsal faaliyet yapılmadığını, bu nedenle eski hale getirmeye ilişkin tazminat isteminin hukuka uygun olmadığını, maden çalışmaları sırasında taşınmazın bir kısmının yol olarak kullanıldığını, 3213 sayılı Maden Yasası uyarınca taşınmazın yol olarak kullanılan kısmının kamulaştırılması için gereken işlemlere başlanıldığını, davacıya bu konuda ....Noterliği aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, kamulaştırılma işlemlerinin sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, elatmanın önlenmesi isteminin kabulüne, eski hale getirme masraflarına ilişkin istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya içeriğinden, çekişme konusu 13.000 m2 büyüklüğünde tarla vasfındaki 903 parsel sayılı taşınmazın davacı adına kayıtlı bulunduğu, davalı şirketin yol açmak ve toprak yığmak sureti ile taşınmaza müdahalede bulunduğu sabittir.

Yargılama devam ederken davalı şirketin taşınmazın yol olarak kullanılan kısmının kamulaştırılması başvurusu üzerine, ... tarafından 903 parsel maliki davacı aleyhine 16/05/2012 tarihinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemi ile dava açıldığı, yargılama sonucu taşınmazın yol olarak kullanılan 1424,75 m2’lik bölümünde idare lehine 10 yıllık irtifak hakkı tesisi ve tapuya tesciline, 5.671,69-TL kamulaştırma bedelinin ödenmesine 20/12/2012 tarihinde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan, 11/11/2011 tarihli fen bilirkişisi rapor eki krokide A harfi ile gösterilen 1034,73 m2’lik alana davalı tarafından 1,5 m yüksekliğinde hafriyat yığıldığı, tarla niteliğindeki taşınmazın toprak kaldırılmadığı sürece bu kısmın tarla olarak kullanılması mümkün bulunmadığına göre, davalının yığılan hafriyatın kaldırılması giderlerinden sorumlu tutulması gerekirken, elatılan bölümün yer bedelinin tahsiline karar verilmesi isabetsizdir.

Öte yandan, eksikliğin tamamlanması ile gelen ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/291 E. 2012/928 K. sayılı davasının kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Eldeki davada krokisinde B ile gösterilen ve yol olarak kullanılan 1401,75 m2’lik kısım için, irtifak hakkı tesis ve tescil edildiği iddia edildiğine göre, yargılama sırasında başlatılan işlemler ve açılan davanın sonucunun beklenilmemesi doğru değildir.

Hâl böyle olunca, kamulaştırma nedeniyle tescile ilişkin kararın kesin olarak verildiği gözetilerek tapuya tescil edilip edilmediğinin araştırılması, kamulaştırma dosyasındaki irtifak hakkı tesis planının mahalline uygulanarak dava konusu yerle aynı yer olup olmadığının saptanması, aynı yer olduğunun tespiti halinde sonucuna göre hüküm kurulması, irtifak davasına konu olmayan A harfi ile gösterilen kısım için, bilirkişi tarafından belirlenen eski hale getirme bedelinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.