Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/14452 K.2015/13139

Taraflar arasında görülen tespit davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...................... raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, kayıt maliki ile mirasbırakanın aynı kişi olduğunun tespiti isteğine ilişkindir.

Davacılar, çekişme konusu 522 ada 47 parsel sayılı taşınmazın kayıt maliki “Ömer oğlu Mehmet” ile mirasbırakan “Ömer oğlu M........ K..........”nin aynı kişi olduğunun tespitini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen 15/11/2013 tarihli karar Dairece, “...öncelikle kayyımın davada yer almasının sağlanması...eksik hasım ve inceleme ile sonuca gidilmesi doğru değildir...” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü meydana gelir. Usuli kazanılmış hak olarak tanımlanan bu durum, mahkemeye hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında ki esaslar çerçevesinde işlem yapma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 T, 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, HGK 29.05.2002 T, 7- 444/463 E.K sayılı kararı).

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve13/5 sayılı ve 09.05.1960 T, 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararlarında; usuli kazanılmış hak, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri yararına, diğerinin ise aleyhine doğmuş ve mahkemece uyulması zorunlu bir hak olarak tanımlanmıştır.

Bozma kararına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur ve bozma kararında belirtildiği şekilde işlem yapılması bu sebeple zorunludur.

Ne var ki, mahkemece, yukarıda içeriği açıklanan bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmeden sonuca gidildiği görülmektedir.

./..

Şöyle ki, davacı taraf, Tapu Müdürlüğünü hasım göstermek suretiyle eldeki davayı açmıştır. Çorlu Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.10.2009 tarih ve 2007/1417 Esas, 2009/1405 sayılı kararı ile çekişme konusu taşınmaz ile ilgili olarak 3561 sayılı Yasa uyarınca Mal Müdürünün kayyım olarak atandığı ortadadır.

Her ne kadar mahkemece, ihbar yoluyla kayyım davadan haberdar edilmiş ise de, davanın ihbarı üzerine kayyımın davaya iltihak olmasının kendisine taraf sıfatı vermeyeceği ve hükmü temyiz edebilme imkanının bulunmadığı açıktır. Öyle ise davada Tapu Müdürlüğü yanında kayyımında hasım olarak gösterilmesi gereklidir. Bu husus hasımda yanılma değil eksikliktir.

6100 sayılı HMK'nın 124/4. maddesinde dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hakimin karşı tarafın rızasını almaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceği düzenlenmiş olup, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan hukuk yargılaması usulü sisteminde de Yargıtay'ca bu hal temsilcide yanılma olarak kabul edilerek davanın gerçek hasıma yöneltilmek suretiyle yargılamanın sürdürülmesi gerektiği benimsenmiştir. Bu durumda mahkemece, davanın kayyıma da yöneltilmek üzere davacıya süre verilip davanın sonuçlandırılması gerekmektedir.

Hâl böyle olunca; Daire'nin 22.01.2015 tarih, 2014/19312 Esas, 2015/882 Karar sayılı bozma kararında değinildiği üzere kayyımın davada yer almasının sağlanarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.