Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/15864 K.2018/14671

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 13.11.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı vekili Avukat ... ve davalı ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, maliki olduğu 1410 parsel sayılı taşınmazın satışı konusunda davalı ...'i 11.03.2010 tarih 1829 yevmiye nolu vekaletname ile vekil tayin ettiğini ancak vekilin vekalet görevini kötüye kullanarak davalı ...'a çok düşük bedelle 26.03.2010 tarihinde taşınmazını temlik ettiğini, kendisine hiçbir bedel ödenmediğini, davalıların işbirliği içinde hareket ettiklerini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline olmazsa tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., maliki olduğu 114 ada 21 parsel sayılı taşınmazın satılması için davacıya aynı tarihte ... yevmiye nolu vekaletname verdiğini ve 45.000,00 TL parayı davacıya ödediğini, taşınmazların bu şekilde takas edildiğini, davalı ... ise taşınmazı emlakçı vasıtasıyla 100.000,00 TL bedel ödemek suretiyle satın aldığını, iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Tapu iptal ve tescil istemi yönünden davanın reddine, 25.000.00-TL tazminatın vekilden tahsili ile davacıya verilmesine ilişkin olarak verilen karar Dairece onanmış, karar düzeltme istenmesi üzerine bu kez; "..Somut olaya gelince; davalı ... 248.800.00-TL değerindeki taşınmazı 100.000.00-TL'na satın alarak vekil ve alıcı el ve işbirliği içerisinde davacıyı zararlandırılma kastıyla hareket etmiş, dolayısıyla vekalet görevi kötüye kullanılmıştır.

Nitekim bu husus mahkemenin de kabulündedir.Hâl böyle olunca tapu iptal ve tescil isteği yönünden davanın kabulü gerekirken tazminata karar verilmiş olması doğru olmadığı gibi kabule göre de, davacı tarafın taşınmazın gerçek bedelini istediği gözetilmeksizin akitteki bedele hükmedilmiş olması da isabetli değildir." gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden davacının, ... Noterliğinin 11.03.2010 tarihli ve 1829 yevmiye nolu vekaletnamesiyle dava konusu 1410 parsel sayılı taşınmazın satışı konusunda davalı ...'i vekil tayin ettiği, 1410 parselin vekil .... tarafından 26.03.2010 tarihinde diğer davalı ...'a,...'ın da yargılama sırasında 02.05.2012 tarihinde dava dışı Asım ...'e,...'ın da a 20.10.2014 tarihinde dava dışı...'e satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; dava açıldıktan sonrada sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devredilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanın da doğal bir sonucudur.

Usul Hukukumuzda da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş, 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesinde dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulü işlemler düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeye göre, iki taraftan biri dava konusunu (müddeabihi) bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir.

Bu usul kuralının kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiği de açıktır.

Hâl böyle olunca, dava konusu 1410 parsel sayılı taşınmazın dava dışı üçüncü kişilere temlik edilmesi nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi hükmü uyarınca, davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceğinin sorulması ve bu yöndeki usulü eksiklik giderildikten sonra işin esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken değinilen yön üzerinde durulmaksızın yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.