Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/17005 K.2019/648

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, bedel davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı ve bir kısım davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 05.02.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılardan ... ve vekili Avukat ... geldi, davetiye tebliğine rağmen diğer temyiz eden davacı ... ... vekili Avukat ve davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı,

süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel isteğine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan temlik işlemlerinin muvazaalı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1899 doğumlu mirasbırakan ....’in 10.11.1983 tarihinde ölümü üzerine ikinci eşi ....’nin ilk evliliğinden olan kızı ...’ın oğlu olan davacı ... ile dava dışı kızı ... ile mirasbırakanın ilk eşi ... ve ikinci eşi ....’den olma davalı çocukları ile torunları ve gelinlerinin kaldığı, mirasbırakanın adına kayıtlı dava konusu yapılan taşınmazlarını 18.04.1983 tarihli resmi senet ile çeşitli paylar halinde satış yolu ile davalılara temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; dinlenen tanıklar mirasbırakanın temlikleri yukarıda açıklanan ilkeler anlamında mal kaçırma amacıyla yaptığı hususunda beyanda bulunmamışlardır. Temlikteki asıl amacının duraksamaya neden olmayacak şekilde belirlenmesi başka bir deyişle temliki mal kaçırma amacı ile yaptığının kanıtlanması zorunludur.

Somut olayda muvazaa iddiası kanıtlanmış değildir. Her ne kadar mahkemece davalı ...’in keşif esnasındaki “ ....bu tarlalardan tarla yedirmeyeceğim bu deyusa, tarlaları size vereceğim” şeklindeki beyanı kabul gerekçesi yapılmış ise de sırf bu beyan muvazaanın varlığının kabulü için yeterli görülmemiştir.

Hal böyle olunca kararı temyiz eden davalılar ......, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ....,... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin taktirinde yanılgıya düşülerek davanın adı geçen davalılar bakımından da davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır.