Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/1797 K.2016/3059

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ecrimisil istemine ilişkindir.

Davacılar, ortak mirasbırakan ...’dan intikal eden çekişme konusu 1173 ada 34 parsel sayılı taşınmazda davalılarla birlikte iştirak halinde malik olduklarını, taşınmazın davalılar tarafından kullanılarak kiraya verildiğini ileri sürerek 2008 yılı için 1.600-TL ve 2009 yılı için 1.900-TL olmak üzere toplam 3.500-TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini istemişlerdir.

Davalılar ..., ... ve ..., ...’da ikamet ettiklerinden dava konusu taşınmazı fiilen kullanmalarının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Davalı ..., intifadan men koşulunun gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazda mirasbırakanın sağlığında da ikamet ettiğini, davacıların mirasbırakanı ... ve babaannesine yıllarca baktığını, taşınmazın mutfak dolaplarını, salonun parkesini, pencerelerini yaptırdığını, hesaplanacak ecrimisilden bu bedellerin düşülmesi gerektiğini, evle ilgili harcamaları karşılamak için alt katı kiraya verdiğini, davacıların dava tarihine kadar taşınmazı kullanma ya da kiraya verme arzularını iletmediklerini, istedikleri takdirde dava tarihinden sonra alınan kira bedellerinin hesaplarına aktarabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada, davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu 180,90 m2 büyüklüğünde, arsa vasıflı 1173 ada 34 parsel sayılı taşınmazın, tarafların kök mirasbırakanları ... adına kayıtlı olduğu, taşınmaz üzerinde bodrum, zemin ve 1 kattan oluşan yığma yapı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konusu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan ecrimisil isteyebilir.

Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Ne var ki; yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme yeterli ve elverişli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki, çekişme konusu taşınmazın kök mirasbırakanın sağlığında da davalı ... tarafından kullanıldığı, amca ve babaannesi öldükten sonra da uzun zaman tek başına kullanmaya devam ettiği, evle ilgili harcamaları karşılayabilmek için binanın 1.katını kiraya verdiği, taşınmaza zorunlu ve faydalı masraflar yaptığı, buna ilişkin kira kontratı ve belgeler sunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı ...’ın bizzat kullandığı bodrum ve 2.kata ilişkin intifadan men koşulunun gerçekleştiğini söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır.

O halde, davalının da kabulünde olan kiraya verilen 1.kata yönelik olarak, yukarıdaki ilkeler uyarınca talep edilen dönemlere ilişkin hesaplanacak ecrimisilden, davalının taşınmaza yaptığı faydalı ve zorunlu masraflar düşüldükten sonra belirlenecek bedele hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.