Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/225 K.2017/3378

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonunda davanın reddine ilişkin verilen karar davacılar ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hâkimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı tapu iptal tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan anneleri....’in maliki olduğu 1016 parsel sayılı taşınmazı 09.10.1998 tarihinde bağış yolu ile davalı oğluna temlik ettiğini, mirasbırakanın işlem tarihinde yaşlılık ve akıl zayıflığı nedeniyle hukuki işlem ehliyetine haiz bulunmadığını ileri sürerek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, zamanaşımı definde bulunmuş, çekişme konusu taşınmazın temlikinden davacıların haberdar olduğunu ve muvafakatlerinin bulunduğunu, işlem tarihinde mirasbırakanın hukuki ehliyeti haiz olup hiçbir zaman akli melekelerini kaybetmediğini, mirasbırakana baktığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delilerden; çekişme konusu 1016 parsel sayılı taşınmazın tamamı mirasbırakan Seher Nurkalem adına kayıtlı iken 09.10.1998 tarihli resmi senetle mirasbırakan tarafından bağış yoluyla davalıya temlik edildiği, veraset ilamına göre mirasçılığı tespit edilen davacıların hukuki ehliyetsizlik nedenine dayalı olarak miras payları oranında iptal tescil istemli eldeki davayı açtıkları ve dava dilekçesindeki 1.000-Tl dava değeri üzerinden peşin harcın alındığı, davalının cevap ve 27/03/2014 tarihli dilekçeleri ile taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini istediği, ancak çekişme konusu taşınmazın harca esas değerinin keşfen saptanmadığı, davanın esastan reddine karar verildiği ve kararın taraflarca temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemenin gerekçeli kararı davacılar vekiline 23.09.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından 04.11.2014 tarihinde temyiz edilmiştir.

Bu durumda, davacılar yönünden 15 günlük yasal temyiz süresi geçtiğinden 6100 sayılı HMK’nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 432.ve 433. maddeleri ve Yüksek Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nun 01.06.1990 tarih ve 3/4 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca davacıların temyiz isteğinin SÜREDEN REDDİNE,

Davalının temyizinin incelenmesine gelince;

Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden, davanın taşınmaz malın aynına yönelik olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu; böyle bir davada, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120/1. (1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 413.) ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddeleri uyarınca dava değerinin ve buna göre alınacak harcın, taşınmazın değerine göre belirleneceği kuşkusuzdur (4.3.1953 tarihli ve 10/2 sayılı İBK).

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlemiş ve buyurucu nitelikteki 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağını öngörmüştür.

Hâl böyle olunca, taşınmazın aynına ilişkin iptal tescil istemli eldeki davada öncelikle keşfen saptanan ya da saptanacak dava değeri üzerinden peşin harcın alınması, bu zorunluluk yerine getirildiği takdirde davaya devam edilmesi gerekirken, anılan husus gözardı edilerek işin esası bakımından hüküm kurulması doğru değildir.