Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/324 K.2015/990

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ..............'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir. Davacı, kayden maliki olduğu 157 ada 100 ve 101 parsel sayılı taşınmazlara, usulüne uygun kamulaştırma işlemi yapılmaksızın yol olarak kullanmak suretiyle davalı tarafından elatıldığını ileri sürerek dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre için 8.000,00.-TL ecrimisile karar verilmesini istemiştir. Davalı, Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/335 Esas sayılı dosyası ile belirlenen kamulaştırma bedelinin davacıya ödendiğini, dava konusu taşınmazlar için ayrıca ecrimisil ödenmesinin mümkün olmadığını, ecrimisil şartlarının oluşmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, özellikle noksanın giderilmesi suretiyle temin edilen tapu tedavül kayıtlarından, dava konusu her iki taşınmazın dava dışı ....................a ait iken 18.04.2011 tarihinde satış yolu ile davacıya devredildiği, davacı tarafından 19/04/2011 tarihinde davalı Belediye Başkanlığı aleyhine açılan bedel tespiti ve tescil davası sonucunda, Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/03/2012 tarih 2011/335 E. 2012/454 K. sayılı kararı ile,

157 ada 100 parselin tamamı ve 101 parselin 254 m²'sine davalı idarece yol geçirilmek suretiyle elatıldığı gerekçesiyle taşınmazların tamamı için belirlenen 49.609,56.-TL kamulaştırmasız elatma tazminatına, taşınmazların bir bölümünün davalı idare adına tesciline, kalan kısmın yol olarak terkinine karar verildiği, kararın 14/01/2013 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 11.02.2013 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil kötüniyetli zilyedin geri vermekle yükümlü olduğu bir şeyi haksız olarak alıkoyması nedeniyle kayıt malikine ödemekle yükümlü olduğu en azı kira geliri, en çoğu mahrum kalınan gelir kaybı olan bir tür haksız fiil tazminatı niteliğindedir.

Kamulaştırma kararı alınmadan veya kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan taşınmaza el koymuş bulunan idare, haksız işgalci konumundadır. Taşınmaz malikinin, idarenin bu fiili durumuna razı olup, bedeli mukabilinde taşınmaz mülkiyetini idareye devretme iradesini ortaya koyduğu, eş söyleyişle kamulaştırmasız el koyma karşılığının tahsili talebiyle dava açtığı tarihe kadar davalının taşınmaza elatması haksız fiil niteliğindedir. Sonuç olarak kamulaştırmasız elatma nedeniyle mal sahibi, taşınmazın dava tarihindeki değerini isteyebileceği gibi, ecrimisil de isteyebilir. Ancak yerin kamulaştırılması istendikten sonra, dava gününde bu yerin mülkiyetini idareye devretmeye razı olduğundan dava gününden sonraki zaman için hem ecrimisil hem de faiz isteyemez.

Somut olayda mahkemece, 11.02.2008 tarihinden kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat davasının dava tarihine (19.04.2011) kadar ecrimisil belirlenmiş ise de, ecrimisil istenilen 11.02.2008-18.04.2011 tarihleri arasında davacının taşınmazda malik olmadığı görülmektedir.

Hâl böyle olunca; davacı mülkiyet hakkına sahip olmadığı dönemler için ecrimisil isteyemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.