Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/5675 K.2018/9166

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 22.02.2018 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile diğer temyiz eden davacı vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, yolsuz tescil nedenine dayalı tapu iptali-tescil; olmadığı takdirde bedelin tahsili isteğine ilişkindir.

Davacı ... Belediyesi vekili, 1980 yılında ... Belediyesi Tüzel Kişiliğinin kaldırılması üzerine taşınmazlarının o zamanki ... Belediyesine aktarıldığını, sonradan 1992 yılında çıkarılan 3806 sayılı Kanun ile ... Belediyesi'nin yeniden kurulduğunu ve bir kısım taşınmazlarının iade edildiğini, ancak davaya konu 2049 ada 1 parsel, 79 ada 30 parsel, 160 ada 1 - 13 - 14 - 15 - 23 ve 24 parsel sayılı taşınmazlar hakkında 2009 yılında yaptıkları başvuruya rağmen iade işleminin yapılmadığını ileri sürerek tapu iptali-tescile, olmadığı takdirde bedele karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Belediyesi vekili, yargı yolu itirazında bulunmuş, aksi halde davanın hakemde görülmesi gerektiğini bildirmiş; esas bakımından da, davacının isteğinin hukuki bir zemine dayanmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 2049 ada 1 nolu parselin 1124/3493 payına ve 79 ada 30, 160 ada 1 - 13 - 14 - 15 - 24 nolu parsellere yönelik davanın kabulüne; 2049 ada 1 nolu parselin 2369/3493 payına ve dava dışı İSKİ adına kayıtlı 160 ada 23 nolu parsele yönelik davanın ise reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı ... Belediyesi'nin 1980 yılında tüzel kişiliğinin sona erdirilmesi üzerine, ... Belediyesi adına kısmen kayıtlı bulunan 2049 ada 1 parsel ile tamamen kayıtlı bulunan 79 ada 30 parsel, 160 ada 1 - 13 - 14 - 15 - 23 - 24 parsel sayılı taşınmazların 1982 yılında "tashih" yoluyla ... Belediyesi adına tescil edildikleri, ...'in büyükşehir olmasıyla da 1990 yılında "tashihen" ... Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlandıkları; bunlardan 23 nolu parselin 05.03.2004 tarihinde "kamulaştırma" suretiyle İSKİ'ye devredildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 1992 yılında yürürlüğe giren 3806 sayılı Kanun ile ... Belediyesi'nin yeniden kurulduğu ve anılan Kanunun geçici 3/son maddesiyle 3030 sayılı Kanunun geçici maddelerine atıf yapıldığı; 3030 sayılı Kanunun geçici 2. maddesinde de, "Bu Kanun ile büyük şehir belediyesi statüsüne dönüştürülmüş bulunan belediyelerin, anahizmet bina ve tesisleri ile 6 ncı maddenin (A) fıkrasında belirtilen hizmetlere bırakılması gerekenler hariç, her türlü tesis, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları ile bunlara ait hak ve borçlar belediye sınırları esas alınmak suretiyle ilçe belediyelerine devredilir." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

Yukarıda değinilen temlikler ve yasal düzenlemeler dikkate alındığında; öncesinde davacı Belediyeye ait olup da tüzel kişiliğini yitirmesi nedeniyle davalı Belediyeye aktarılan taşınmazların, sonradan yeniden tüzel kişilik kazanan davacı Belediyeye iadelerinin gerektiği; 3030 sayılı Kanun 2004 yılında 5216 sayılı Kanun ile ilga edilse de, yürürlükte kaldığı süre içerisinde davalı açısından iade yükümlülüğünün doğduğu benimsenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Tarafların öteki temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ancak, tevhiden oluşan 2049 ada 1 parsel yönünden, yola terk işleminden önceki miktarı olan 3546 m2. üzerinden pay oranlaması yapılarak kısmen kabul kararı verilmesi yerine, yola terkedilen kısım düşüldükten sonra kalan 3493 m2. miktarı üzerinden oranlama yapılıp hüküm kurulması doğru değildir.

Diğer taraftan, kamulaştırma suretiyle dava dışı İSKİ'ye devredilen 23 nolu parsel bakımından davacının terditli bedel isteği gözetilip belirlenecek bedele hükmedilmesi gerekirken, yasal dayanağı bulunmayan gerekçe ile anılan isteğin reddedilmesi isabetsizdir.