Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/5785 K.2017/6386

Taraflar arasında görülen paydaşlar arasında ecrimisil davası sonunda, mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar ...-...-... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil istemine ilişkindir.

Davacılar, 17 no'lu parsel ile 45 no'lu parseldeki 19 no'lu bağımsız bölüm ve 47 no'lu parseldeki 1 ve 2 nolu bağımsız bölümlerin murisleri ...'dan intikal ettiğini, elbirliği halindeki mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürüldüğünü ancak taşınmazların davalı tarafından kullanıldığını ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000 lira ecrimisilin davalılardan tahsili isteğinde bulunmuşlardır.

Davalı, öncelikle zamanaşımı def’inde bulunduğunu, murisin ölmeden önce taşınmazlarını çocukları arasında taksim ettiğini,davacıların kullanımlarına engel olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu altında dükkanları olan 4 katlı kargir ev nitelikli taşınmazlara davacıların ve davalının paylı mülkiyet esaslarına göre malik olduğu kayden sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Somut olaya gelince, davalı ... çekişmeli taşınmazları kullanmadığını savunmuş, Mahkemece savunma üzerinde durulmayarak karar verilmiştir. Öte yandan davalının kullanımı tespit edilse dahi ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 28.07.2008’de intifadan men koşulunun oluşacağı açıktır.

Hal böyle olunca, davalının savunması üzerinde durulması, ecrimisil istenen dönemlerde dava konusu taşınmazların davalılar tarafından kullanılıp kullanılmadığı, boş olup olmadığı açıklığa kavuşturulup yukarıdaki ilkeler gözetilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle ecrimisil talebinin kabulü doğru değildir.