Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/6163 K.2015/6308

Taraflar arasında görülen davası sonunda, yerel mahkemenin yetkisizliğine ilişkin olarak verilen karar davacılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davaya konu taşınmazın ... İlçesi sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 12. maddesi uyarınca yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm davacılar tarafından, taşınmazın kısmen İl kısmen de İlçe sınırlarında kaldığı belirtilerek temyiz edilmiştir.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 12/1. maddesi, taşınmazın aynı ile ilgili davaların taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde çözüme kavuşturulacağını, çekişmenin birden fazla taşınmazla ilgili olması halinde aynı Kanunu'un 12/3. maddesi, taşınmazlardan herhangi birinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olacağını hükme bağlamıştır. Taşınmazın bulunduğu yerden maksat ise, tapuda kayıtlı olduğu yer değil fiilen içinde bulunduğu mülki sınırdır.

Hemen belirtilmelidir ki, anılan yetki kuralı kesin ve kamu düzeniyle ilgili olup, davanın her aşamasında mahkemece re’sen (kendiliğinden) gözetilmesi gerekir. Buna göre, mahkemenin yetkili olup olmadığının saptanması açısından, taşınmazın hangi yerin idari sınırları kapsamında kaldığının tespiti önem taşır. Bunun için de mülki (idari) sınırnamelerin önceden sağlanması, mahallinde uygulamalı olarak keşif yapılması zorunludur.

Ne varki, somut olayda bu konuda herhangi bir araştırma ve uygulama yapılmış değildir.

Hâl böyle olunca, mahallinde keşif yapılarak (taşınmazın/taşınmazların) hangi yer mülki sınırları içerisinde kaldığının duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptanması yetki hususunun açıklığa kavuşturulması, ondan sonra bir karar verilmesi gerekirken, değinilen yönde bir inceleme yapılmaksızın yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir.