Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/6445 K.2018/1062

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 21.02.2018 Çarşamba günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin ve asilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ...'ın tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları ...'nin ölmeden önce adına kayıtlı 1141 parsel sayılı taşınmazını oğlu ...’e satış göstermek sureti ile temlik ettiğini, ... de bu taşınmazı muvazaalı olarak davalı oğlu ...’e sattığını, yine murisin oğlu ...'nin telkinleri neticesinde 768, 968, 317 parsel sayılı taşınmazlarını davalı ...’a satış sureti ile devrettiğini, bu işlemin daha sonra oğlu ...’a devredilmek üzere yapıldığını, tüm devir işlemlerinin bedelsiz ve mal kaçırmak amaçlı olduğunu,

ayrıca murisin 757 parsel sayılı taşınmazdaki 576/1176 payını davalı ...’in yanında çalışan dava dışı ...'ya sattığını,sonrasında bu taşınmazın murisin davalı oğlu ...’e devredildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazların davalılar adlarına olan tapu kayıtlarının iptali ile payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişler, 19.07.2012 tarihinde dava konusu 1141 parsel sayılı taşınmaz açısından dosyanın tefrikini istemeleri üzerine 1141 parsel sayılı taşınmaz açısından eldeki temyize konu esas numarasını alarak yargılamaya devam edilmiştir.

Davalı ... oğlu ..., çekişme konusu 1141 parsel taşınmazı 1990 yılında babasının ...'tan, kendisinin de 29.09.2005 tarihinde babasından satın aldığını, taşınmazın dedesi ile bir ilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, daha önce verilen ve kesinleşen mahkeme kararı ile murisin diğer işlemlerini muvazaalı yaptığı hususunun saptanmasının karine teşkil edeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, 1919 doğumlu muris ...’nin 28.02.2007 tarihinde öldüğü, geriye davacı çocukları ..., ... ve ... ile, davalı oğlu ... ve dava dışı çocukları ..., ..., ..., ..., ... ve kendisinden önce ölen kızı ...’den olma torunlarının kaldığı, diğer davalı ...’in ise murisin oğlu ...’den olma torunu olduğu, dava konusu 1141 parsel sayılı taşınmaz açısından davanın tefrik edildiği, diğer parseller açısından açılan davanın kabulüne karar verilerek,

söz konusu kararın derecattan geçmek sureti ile 17.04.2014 tarihinde kesinleştiği, 1141 parsel sayılı taşınmazın geldisi olan 784 parselin tapulama sureti ile ... adına kayıtlı iken,17.09.1990 tarihinde tashih işlemi ile ... adına kaydedildiği ve yine aynı tarihte satış sureti ile davalının babası, murisin oğlu olan ...’ye devredildiği, İsmail tarafından ise 29.09.2005 tarihinde satış sureti ile davalı ...’e temlik edildiği, 1141 parsel sayılı taşınmazın muris ile ilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi, gerek 01.04.1974 günlü 1/2 sayılı, gerekse 16.03.1990 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararlarında açıkça vurgulandığı üzere "muris muvazaası, miras bırakanın danışıklı olarak mirasçılarını miras hakkından yoksun bırakmak amacı ile gerçekte bağışlamak istediği tapuda kayıtlı taşınmaz mal hakkında, tapu sicil memuru önünde iradesini satış doğrultusunda açıklaması halinde, saklı pay sahibi olsun ya da olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçıların görünürdeki satış sözleşmesinin B.K'nun 18.maddesine dayanarak muvazaalı olduğunu ve gizli bağış sözleşmesinde şekil koşulundan yoksun bulunduğunu ileri sürerek, dava açabilmelerine olanak veren hukuki bir olgu olarak tanımlanmaktadır."

Görüldüğü üzere, murisin temliki tasarruflarının iptaline imkan tanıyan bu içtihadı birleştirme kararının uygulanabilmesi için, temliki tasarrufa konu yapılan taşınmazın murisin tapulu malı olması, gerçekte bağışlamak istediği bu malı ile ilgili olarak tapu memuru huzurunda iradesini satış doğrultusunda açıklaması gerekmektedir.

Somut olayda ise, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının dava dışı ...’den davalıya yapılan satış sureti ile oluştuğu anlaşılmakla söz konusu işlemin 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı kapsamında kaldığı söylenemez.

Hal böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir.