Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/6644 K.2018/37

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescili davası sonunda, yerel mahkemece davadan feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, hile hukuksal nedenine dayalı tapu iptali isteğine ilişkindir.

Mahkemece, feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının, davalı oğlu...’a 17 parsel sayılı taşınmazdaki payını devretmek isterken, oğlunun kendisini kandırarak 3 parsel sayılı taşınmazın satış suretiyle diğer davalı ...’e devrini sağladığını, hileli işlemi dava dışı oğlu ...’a ölünceye kadar bakım karşılığı taşınmaz devretmek için tapu müdürlüğüne gittiğinde haberdar olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiş, 26.01.2015 tarihli dilekçe ve aynı tarihli celsede davadan feragat ettiğini bildirmiş, davacının anılan feragat beyanı gözetilerek feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı, 20.03.2015 tarihli temyiz dilekçesinde ise, davalılardan ... ile kızı...’nin; çekişme konusu taşınmazın tapu kaydının yeniden davacı adına devrini gerçekleştireceğini söyleyerek boş kağıda parmak bastırdıklarını ve kulaklarının az işitmesinden faydalanarak mahkeme huzurunda feragat beyanı vermesini sağladıklarını, feragatin iradesi fesada uğratılarak yapıldığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurarak davalı ... ve torunu ...’den şikayetçi olduğunu ileri sürdüğü görülmektedir.

Hemen belirtilmektedir ki, davacının davadan feragat etmesi ile dava konusu uyuşmazlık sona erer, kesin hükmün hukuksal sonuçlarını doğurur. Bu nedenle mahkeme henüz feragat nedeniyle davanın reddine karar vermemiş olsa bile davacı feragattan dönemez ( rücu edemez); feragat ile bağlıdır.

Ancak, feragatle ortaya çıkan sonucun buna sebep olan rızayı ifsat eden bir nedenle malul olduğu kanıtlanırsa, doğurduğu netice bakımından hileye, hataya maruz kalan kimseye talep hakkı bahşedeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan; diğer maddi hukuk işlemlerinde olduğu gibi (TBK. Madde 30 vd ), hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatın feshi (iptali) için dava açılabileceği gibi feragatın hata, hile veya ikrah nedeniyle geçersiz olduğu aynı davada da savunma yoluyla ileri sürebilir.

Keza, 6100 sayılı HMK'nun 311. maddesi, ''feragat ve kabul kesin hüküm gibi sonuç doğurur. İrade bozukluğu hallerinde feragat ve kabulün iptali istenebilir.'' hükmünü öngörmektedir.

Hal böyle olunca; mahkemece, feragatin hileye dayalı olduğu iddiasının hadise şeklinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 162. ve 163. maddeleri-önsorun) aynı dava içerisinde her türlü delille ispatının mümkün olduğu gözetilerek, bu yöndeki taraf delillerinin toplanması, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan davacının yapmış olduğu şikayet başvurusunun sonucunun araştırılması ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi için hüküm bozulmalıdır.