Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/6685 K.2017/297

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacılar, 717 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 2703, 2705 ve 2707 parsel sayılı taşınmazlara davalı idarenin sulama, tahliye kanalı ve yol geçirmek suretiyle haksız olarak el attığını, kamulaştırmasız elatma nedeniyle Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/340 E., 2013/194K., sayılı kararı ile bedel istemlerinin kabulüne karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, davalı idarenin 1990 yılından beri fiilen el atması nedeniyle taşınmazlardan yararlanamadıklarını ileri sürerek, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık ecrimisil bedelinin yasal faizi ile tahsilini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu 717 parsel sayılı 73040 m² yüzölçümündeki taşınmazın kadastro sırasında miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak Şevket Tabi mirasçıları olan davacılar ... ve paydaşları adlarına payları oranında tespit edildiği,

Hazine’nin ise dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki, kanunları uyarınca Hazine'ye intikal eden yerlerden olduğunu ileri sürerek tespite itiraz davası açtığı, Iğdır Kadastro Mahkemesi’nin 2010/244 E., 2011/3 K., sayılı kararıyla dava konusu 717 parsel sayılı taşınmazın Şevket Tabi mirasçıları ... ve paydaşları adlarına payları oranında tapuya tesciline karar verildiği,

Yargıtay 7. HD’sinin 2011/4674 E., 2012/1582 K., sayılı ilamı ile anılan hükmün “Dava konusu 717 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptaliyle taşınmazın uzman bilirkişiler tarafından düzenlenen 7.11.2006 tarihli rapor ve haritada (A), (C) ve (E) harfleri ile gösterilen sırasıyla 3107 m², 8260 m² ve 7606 m² yüzölçümündeki, bölümlerinin davacı Hazine adına tapuya tesciline, mülkiyetinin Şevket Tabi mirasçıları olan Susan Tabi (Taluk), ..., ..., Zeki Tabi, ..., ...'ye eşit paylarla ait olduğunun tespitine, aynı tarihli rapor ve haritada (B), (D) ve (F) harfleri

./..

ile gösterilen 2650 m², 25667 m² Tabi, ..., Zeki Tabi, ..., ... adlarına eşit paylarla tapuya tesciline" şeklinde düzeltilerek onandığı ve 27/06/2012’de kesinleştiği, bilahare davacıların 07/08/2012 tarihinde kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemi ile Iğdır 2. ASHM 2012/340 E., 2013/194 K. sayılı dosyası ile dava açtıkları, mahkemece 717 parsel sayılı taşınmazdan ifraz görerek oluşan A (2703), C (2705), E (2707) parsel sayılı taşınmazlar bakımından kamulaştırmasız elatma bedeli olarak 170.757,00 TL’nin davalı Hazine’den tahsiline karar verdiğini, kararın Yargıtay 5. HD’nin 2013/13577 E., 2013/2083 K., sayılı kararıyla düzeltilerek onandığı ve 21/02/2014’de kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Somut olayda ise hükme esas alınan bilirkişi raporunun yukarıda açıklanan ilke ve usule uygun olduğunu söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır.

Şöyle ki, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında kamulaştırmasız elatma dosyasındaki; zemin değerinin tespitine ilişkin değerlendirmeler esas alınarak beş yıllık döneme oranlamak suretiyle ecrimisil hesabı yapılmıştır.

Öte yandan davacıların Iğdır 2. ASHM 2012/340 E., 2013/194 K. sayılı dava dosyası ile davalı idare aleyhine kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemi ile dava açtıkları 07/08/2012 tarihi itibariyle mülkiyet haklarını bedele dönüştürmüş bulunduklarından dava tarihi gözetilerek istemin başlangıç tarihi olan 22.01.2009 ila 07.08.2012 tarihleri arasındaki döneme ilişkin ecrimisile hükmedilmesi gerekirken 5 yıllık dönemi kapsar şekilde ecrimisile hükmedilmesi doğru değildir.

../...

Hâl böyle olunca; yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde tarla niteliğindeki taşınmazlarla ilgiliİlçe Tarım Müdürlüğü’ndeki veriler esas alınıp, bilirkişilerden bilimsel verilere uygun denetime elverişli ecrimisil hesabını içeren bilirkişi raporu alınması ve 22/01/2009 – 07.08.2012 tarihleri arasındaki döneme ilişkin ecrimisile hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.