Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/9554 K.2018/1016

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil-alacak davası sonunda, yerel mahkemece, iyi niyetli alıcı olması nedeniyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine, davalı ... yönünden bedelle ilgili talebin kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Taraflar arasında görülen dava tapu iptali ve tescil-alacak istemine ilişkindir.

Davacı, miras bırakanı ...'ın maliki bulunduğu 43 parsel sayılı taşınmazını 09/07/2007 tarihinde tapuda satış göstermek suretiyle ve mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ikinci eşi ...'ın oğlu ...'ün eşi davalı ...'e muvazaalı olarak devrettiğini, davalı ...'ün de mal kaçırmak amacıyla aynı taşınmazı 28/04/2010 tarihinde diğer davalı ...'ye sattığını ileri sürerek, muvazaa nedeniyle davaya konu taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek veraset ilamındaki hissesi oranında adına tesciline,olmazsa miras payına karşılık gelecek değerin faizi ile birlikte tenkisine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., muris ... ile eşi ...'ın evlenmelerinden sonra uzun süre ...'ın vefat eden ilk eşinden bağlanan emekli maaşını almayı sürdürdüğünü ve bu parayı da murisle birlikte kullandıklarını, SGK'nın incelemeleri sonucu durumun tespiti ve haksız tahsil edilen maaşların geri istenilmesi üzerine, murisin gerek SGK ve gerekse de diğer borçlarını ödemek amacıyla davaya konu taşınmazı kendisine sattığını, diğer davalı ...'ye yapılan satışın da gerçek bir satış olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., önceden tarafları tanımadığını ve davaya konu taşınmazı 150.000.00 TL bedelle satın aldığını, bu durumun almış olduğu konut kredisi ve satıcı adına yapmış olduğu banka ödemeleri incelendiğinde görülebileceğini, evi satın aldıktan sonra da önemli ölçüde tadilat yaptığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iyi niyetli alıcı olması nedeniyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine, davalı ... yönünden bedelle ilgili talebin kabulüne karar verilmiştir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir.

Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir biçimde çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tesbit ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanması birlikte ve doğru bir şekilde değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Somut olayda, davacı mirasbırakan tarafından davalı ...'e yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu iddia etmiş, davalı ... ise "taşınmazı ... Bankası ... şubesinden satış günü temin ettiği kredi ile satın aldığını, kredi ödemelerinin maaşından karşılandığını, satışın gerçek olduğunu savunarak kredi kullanımına dair bir takım belgeler ibraz etmiştir.

Ancak, mahkemece davalı ...'in savunması üzerinde yeterince durulmamış, ibraz ettiği belgeler değerlendirmeye tabi tutulmamıştır.

Hal böyle olunca, davalı ...'in savunmasında belirttiği üzere satış tarihinde belirttiği banka şubesinden kredi temin edip etmediğinin araştırılması, satış tarihinde mirasbırakanın hesabına para yatırılıp yatırılmadığının saptanması, davalının ibraz ettiği belgelerin değerlendirilmesi suretiyle mirasbırakanın temlikteki kastının duraksamaya yer vermeden belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek davalı ... bakımından bedele ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır.