Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/99 K.2017/6642

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 21.11.2017 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı ... vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davalılar ... vd. vekili Avukat ve diğer davalı asiller gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı,

süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tazminat ile kamulaştırma bedellerinin tahsili isteklerine ilişkindir.

Davacı, kök mirasbırakan dedesi ...’e ait taşınmazların bir kısmının bilgisi haricinde satıldığını ya da kamulaştırılma sonucu parasının alındığını, kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığını, 14/04/1995 tarihli genel vekaletname ile davalı ... ’i vekil tayin ettiğini, bu vekaletname ile işlem yapılmış olabileceğini, bu şekilde satılan ya da kamulaştırılarak parası alınan 74, 434, 467 ve 468 adada kayıtlı taşınmazları tespit ettiklerini, tespit edemedikleri taşınmazların da var olduğunu, satışların usulsüz olduğunu ileri sürerek, tespit ettikleri ve henüz edemedikleri taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tescilini, olmadığı takdirde bedelin tahsilini, ayrıca kamulaştırma bedellerinin payı oranında davalılardan tahsilini istemiştir.

Bir kısım davalılar vekili; yargılama sırasındaki beyanlarında, vekaletname tarihi üzerinden 16 yıl geçtikten sonra eldeki davanın açılmasının kötü niyetli olduğunu, başlangıçta davanın yanlış kişilere karşı açıldığını, taraf değişikliğine gitmenin usul hükümlerine aykırı olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemiş, duruşmaları da takip etmemişlerdir.

Mahkemece, vekalet görevinin kötüye kullanıldığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde ‘’ Hakimin davayı aydınlatma ödevi ‘’ başlığı altında; ‘’ Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. ‘’ düzenlemesine yer verilmiştir. Bu madde ile Hakimin, maddi anlamda davayı sevk yetkisi düzenlenmiş, taraflara sorular sorma, işaret ve müzakere etme ödevi ile, ileri sürülen vakıalardaki eksikliklerin tamamlanması amaçlanmıştır.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK’nın 33. maddesi hükmü uyarınca vakıaları bildirmek taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak Hakime aittir.

Somut olayda, mahkemece davacı tarafından ileri sürülen maddi vakıaların yeterince aydınlatılamadığı, dava konusu edilen taşınmazların tam anlamıyla tespit edilemediği ve tespit edilen taşınmazlar yönünden ise devirleri gösterir resmi akitler getirtilmediğinden hangi suretle devredildikleri saptanmadan sonuca gidildiği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesi uyarınca davacı tarafa hangi maddi vakıalara dayandığının ve hangi taşınmazları dava ettiğinin açıklattırılması, tespit edilen dava konusu taşınmazların devirlerini gösterir resmi senetlerinin dosyaya celp edilmesi, devirlerin ne şekilde yapıldığının saptanması, ondan sonra HMK’nın 33. maddesi uyarınca eldeki davada hangi hukuksal nedene dayanıldığının belirlenmesi ve varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.