Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/10777 K.2019/3912

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, yolsuz tescil hukuksal nedeninde dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili olan bankanın dava dışı borçlu ...Konfeksiyon İmalat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd Şti.'ne krediler kullandırdığını, kredilerin temini için yine dava dışı ...'nın maliki olduğu çekişme konusu 1745 ada 13 parsel sayılı taşınmaz üzerine 15.12.2013 tarih ve 7847 yevmiye nolu senetle 500.000 TL bedelli limit ipoteği tesis edildiğini, müvekkil bankanın ipoteği ve kredilerden kaynaklı alacaklar devam ederken aynı taşınmaz üzerindeki 2. derece ipotek alacaklısı olan dava dışı ...Yapı İnşaat Turizm San ve Ltd.

Şti. vekili tarafından başlatılan ...10. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1675 Esas takip dosyasında satışa muvafakat etmemelerine rağmen satış kararı verildiğini, sözkonusu satış kararında müvekkil bankanın 1. derece ipotek alacaklısı olarak satış ilgilileri içinde yer almadığını, taşınmazın ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/404 talimat sayılı dosyası ile davalı ... Otomotic Yatçılık Turizm İnşaat Taşımacılık Sanayi ve Tic.

Ltd Şti'ne 264.743,44 TL bedel ile ihale edildiğini, satış ilanının müvekkil bankaya tebliğ edilmediğini, taşınmazın yarı fiyatına satılması sebebiyle hak kaybına uğradığını, yapılan ihalenin usulsüz olması sebebi ile ihalenin feshi davası açıldığını ileri sürüp, bu davanın bekletici mesele yapılarak tapu kaydının iptali ile müvekkil banka adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazı cebri icra yolu ile iyiniyetle satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının ihalenin feshi davası açtıktan sonra eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1745 ada 13 parsel sayılı taşınmazın, 03.04.2014 tarihli satış ile davalı ...

Ltd Şti. adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür iddia nedeniyle davacıların ihalenin usulsüzlüğünden bahisle İcra İflas Kanununun 134. maddesi hükmüne göre, ihalenin feshini isteyebileceği gibi ihale sonucu edinilen mülkiyete dayalı, tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil davası açmasına da yasal bir engel mevcut değildir.Cebri icra yoluyla ve açık arttırma suretiyle yapılan satışlar sonucu bir taşınmazın satın alınması halinde dahi, Türk Medeni Kanunu’nun 932.maddesinde dayanılan tescilin yolsuzluğuna ilişkin dava açılabilir.

Davalı ihaleye katılan sıfatını taşıyor ise, olayı bilen, hatta daha ötesi olayı yaratan ve yürüten kişidir. Bu kişinin iktisapta üçüncü kişi sayılmasına olanak yoktur. O halde, kaydın illetini teşkil eden ihalenin geçersiz işlemlere dayanması durumunda yolsuz tescilin oluşmasına neden olacağı açıktır.Bilindiği üzere; davacının dava hakkına sahip olması dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka davacının dava açmakta hukuki yararının da bulunması gereklidir.

Yani dava hakkı hukuki yarar ile sınırlıdır.Usul hukukunda hukuki yarar mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının olması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir.

Davacının dava açmakla hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, haklarını elde edebilmesi içir mahkeme kararına ihtiyaç bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır. Öte yandan bu yararın " hukuki ve meşru", " doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" olması zorunludur.

Nitekim 6100 sayılı HMK'nun 114. maddesinin "4" fıkrası ile hukuki yarar dava şartı olarak düzenlenmiştir.Yukarıda açıklanan ilke ve olgular doğrultusunda somut olaya bakıldığında; çekişmeli taşınmazın davalı adına tescilinin yolsuz olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmakta davacının hukuki yararı olduğu kuşkusuzdur.Hâl böyle olunca, dava konusu taşınmazın dayanağını oluşturan ihalenin feshine karar verilmiş ise davalı adına tesis edilmiş olan sicil kaydının ihalenin feshiyle yolsuz tescil durumuna düştüğü gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi,

aksi takdirde işin esasına girilerek yolsuz tescil iddiasına dayalı olarak tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda tüm delillerinin toplanması, soruşturmanın eksiksiz tamamlanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.