Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/11216 K.2019/4139

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.Davacı, mirasbırakan ...'ün, 1234, 2450, 2472, 2499, 2809 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu olan davalı ...'e ölünceye kadar bakma akdi ile temlik ettiğini, mirasbırakan ile birlikte yaşayan davalının 2005 yılında kanser hastalığına yakalanan mirasbırakan ile bizzat ilgilendiğini, tedavi sürecinden sonra ise baskı yaparak çekişme konusu taşınmazların adına tescilini sağladığını, mirasbırakanın da hastalığın verdiği psikoloji ile böyle bir sözleşme yapmak zorunda kaldığını, işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tesciline ve 1.000,00 TL ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, mirasbırakanın yaşlı olması ve sonradan yakalandığı kanser hastalığı nedeniyle sürekli olarak bakıma ve tedaviye muhtaç yaşadığını, mirasbırakanın tüm tedavisi ile kendisi ve eşinin ilgilendiğini, devirlerin muvazaalı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, sözleşmenin bakım borcu yerine getirilmediği iddiasıyla feshini isteme hakkının bakım alacaklısına ait olduğu, temlikin muvazaalı olduğu iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Dosya içeriği ve toplanan delillerden.

1932 doğumlu mirasbırakan ...’ün 13.12.2006 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak çocukları olan davacı ..., davalı ..., dava dışı ... , ... , ... ile dava dışı eşi ... ’ün kaldıkları, mirasbırakanın 1234, 2450, 2472, 2499 ve 2809 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 1377, 1378, 1895, 1896, 2262, 2263, 2269, 2270, 2401, 2402, 2408, 2416, 2423, 2770, 2782, 2783 ve 2788 parsel sayılı taşınmazların 287/640 payını 24.08.2005 tarih ve 769 yevmiye nolu ölünceye kadar bakma akdi ile davalı ...’a temlik ettiği, 19.04.2007 tarihinde ise 18 parça taşınmazının mirasçılarına intikal ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir bağıttır. (B.K.m.5ll, TBK 611.).Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir.

Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusuda bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer.(B.K.m.5l4, TBK 614).Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir.

Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.Kural olarak bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikinde muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir.

Böyle bir iddia karşısında, aslolan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır.(B.K.m.l8, TBK 19). Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır.

Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 0l.04.l974 gün ve l/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı,temlik edilen malın,tüm mamelekine oranı,bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların gözönünde tutulması gerekir.Somut olaya gelince, ölünceye kadar bakma akdi kapsamındaki dava konusu 1234, 2450, 2472, 2499, 2809 parsel sayılı taşınmazlar ve dava dışı 1377, 1378, 1895, 1896, 2262, 2263, 2269, 2270, 2401, 2402, 2408, 2416, 2423, 2770, 2782,

2783 ve 2788 parsel sayılı taşınmazların 287/640 payı ile mirasbırakandan intikal eden 18 parça taşınmazın değeri (mirasbırakan adına kayıtlı pay da gözetilmek suretiyle) ayrı ayrı belirlenmemiş ve böylece mirasbırakanın malik olduğu taşınmazlar ile davalıya temlik edilen taşınmaz değerleri arasında oran kurulmak suretiyle miras bırakanın yaptığı temlikin makul sınırlar içinde kalıp kalmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmediği gibi dava konusu 2809 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı da getirtilmeden sonuca gidilmiştir.Hal böyle olunca,