Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/11790 K.2020/3677

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve tenkis isteklerine ilişkin olup; yargılama aşamasında tapu iptali-tescile yönelik dava tefrik edilmiştir.

Davacılar, ortak mirasbırakanları ...'nin ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde vasiyetnamesi ile ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarının tamamı ile ... parsel sayılı taşınmazındaki .../... payını davalı oğulları ..., ... ve ...'e vasiyet ettiğini, ölüme bağlı tasarrufun tenkise tabi olduğunu, vasiyetname ile vasiyet edilen taşınmazların murisin terekesinin % 90'ını teşkil ettiğini, saklı paylarının zedelendiğini, ayrıca, miras bırakanlarının bu taşınmazlardan ... ve ... sayılı parselleri, davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiğini, yapılan işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek,tapu iptali-tescil ve tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik tenkis isteğinde bulunulamayacağını, muris babalarının davacıların saklı payını ihlal etmediğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalıların tercih haklarını kullandıkları tarih itibariyle dava konusu taşınmazların değerinin tespiti zorunlu olduğu için keşif ara kararı verildiği, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-g ve Gider Avansı Yönetmeliği'nin 6. maddeleri uyarınca belirlenen gider avansını yatırması için verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde davacıların belirlenen keşif gider avansını yatırmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nun 114/1-g ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine ilikin olarak verilen kararın Dairece; ''...eldeki davada çekişmeli taşınmazların niteliklerinin ve değerlerinin belirlenmesi bakımından inşaatçı ve ziraatçı bilirkişiden rapor alındığı, hukukçu bilirkişiden

görüş sorulduğu sabittir. Bu durumda, yeniden keşif yapılmasına gerek yoktur...Hal böyle olunca... açıklanan ilkeler doğrultusunda gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, toplanan ve toplanacak tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi hasıl sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle olayda uygulama yeri bulunmayan 6100 sayılı HMK'nun 114/1-g ve 115/2 maddelerinden sözedilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir...'' gerekçesiyle bozulması üzerine mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda çekişme konusu ... parsel sayılı taşınmaz yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar bakımından ise; tapu iptali ve tescile karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanır. Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması ve tarafların da, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararlarının kalmaması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır. Nitekim, böyle bir durumda, mahkemece, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulması gerekeceği açıktır.

Somut olaya gelince; davacılar vekilince yargılama aşamasında ...

Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/51-254 sayılı ilamı ile çekişmeli ... parsel sayılı taşınmaza ait tapu senedi suretinin sunulduğu, sözü edilen ilamın incelenmesinde; aralarında eldeki davanın davacıları ve davalılar ... ile ...'in de bulunduğu mirasçılar tarafından kök murisleri ... ile ... adına kayıtlı taşınmazlardaki elbirliği halindeki mülkiyete son verilerek paylı mülkiyete geçilmesi isteğiyle 10.03.2006 tarihinde dava açıldığı, söz konusu davada diğer mirasçılarlarla birlikte davalı ...'e de husumet yöneltildiği,

yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 11.10.2006 tarihli kararıyla davanın kabulü ile taşınmazlardaki elbirliği mülkiyetinin murislere ait veraset ilamlarındaki mirasçıların miras payları oranında paylı mülkiyete çevrilmesine karar verildiği,anılan kararın temyiz yoluna başvurulmaması üzerine 22.02.2007 tarihinde kesinleştiği görülmekte olup; dava konusu ... parsel sayılı taşınmaza ait tapu senedi suretinden ise; ...

Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/51-254 sayılı kesinleşmiş ilamının 01.03.2010 tarihinde infaz edildiği ve böylece, çekişmeli taşınmazdaki .../... payın davacı ..., .../...’şar payın da eldeki diğer davacılar ve davalılar adına tescilinin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, çekişme konusu ... parsel sayılı taşınmaza yönelik tenkis isteği bakımından; yukarıda değinilen mahkeme ilamı ve tapu senedi incelenip değerlendirilmek suretiyle davanın konusuz kalıp kalmadığı tespit edilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Öte yandan, çekişmeli .. parsel sayılı taşınmaz bakımından da tenkis isteği bulunduğu halde anılan taşınmaza yönelik tenkis talebi üzerinde durulmaması ve bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi de isabetsizdir.