Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/12327 K.2017/283

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava; ecrimisil alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Davacı, 11 parsel sayılı taşınmaz paydaşı ..mirasçılarının gaip olduğunu, Antalya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/310 esas sayılı dosyası ile 3561 sayılı Yasaya göre kayyım tayin edildiğini, payların kullanımı nedeniyle tespit edilen 3.000 TL tazminat ödenmesi için davalıya tebligat yapıldığını, ödenmemesi üzerine Antalya 11. İcra Müdürlüğünün 2010/27341 esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, itiraz sonucu takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline takibin devamına, % 40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/156 esas sayılı dosyasında tapu iptali davası açıldığını, likit olmayan alacak için icra inkar tazminatı istenemeyeceği belirtilerek davanın reddini savunmuştur.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar Dairece; "...dava açılırken usulünce yatırılmış yargı harcı olmadan yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması doğru değildir.” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

./..

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu ev ve tarla niteliğindeki 11 parsel sayılı taşınmazın 18.02.2011 tarihli yenileme işlemi ile kapatılarak 13412/31 parsel olarak 1/5’er payla Ali evlatları ölü Mehmet, Süleyman, Fatma, Gülsüm, Hatice mirasçıları adına tapuya tescil edildiği, paydaşlara ulaşılamaması nedeniyle Antalya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/310 Esas sayılı dosyası ile Antalya Defterdarı’nın kayyım tayin edildiği ve yetkilendirildiği, davacı kayyım tarafından taşınmazın işgali sebebiyle tazminat ödemesi için davalıya tebligat yapıldığı,

ödenmemesi üzerine Antalya 11. İcra Müdürlüğünün 2010/27341 Esas sayılı dosyasında, davalı aleyhine 01.01.2008 – 31.12.2009 dönemine ait 3.000,00 TL ecrimisil alacağı ve 19.05.2010-13.12.2010 tarihleri arası 153,00TL olamak üzere toplam 3.153,00TL alacağın tahsili için 23.12.2010 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine 12.01.2011 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir.

(YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Somut olaya gelince; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ecrimisil hesaplama yönteminin usulüne uygun olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

../...

Şöyle ki; 04.12.2012 tarihli bilirkişi raporunda, tarla vasıflı taşınmazda biber, kavun ve marul yetiştirildiği, Antalya İl, Gıda,Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü verilerinden yararlanılmak suretiyle 2008 ve 2009 yılı gelir metoduna göre yapılan ürünlerin münavebesinde, dava konusu parselin davacının kullandığı 2.570 m²’lik kısımının toplam ecrimisil değerinin 2.163,10TL olarak hesaplandığı , 15.01.2013 tarihli ek bilirkişi raporunda ise, ilk raporda olduğu gibi gelir metoduna göre yapılan hesaplamadan sonra %20 tarla kirası düşürülerek toplam 532,55TL ecrimisil bedeli tespit edilmiştir.

Hâl böyle olunca; dosyada alınan iki bilirkişi raporunda da tarla niteliğindeki taşınmazın gelir metoduna göre yapılan hesaplaması doğru olmakla birlikte hükme esas alınan raporda gelir metoduna göre tespit edilen ecrimisil bedelinden %20 tarla kirası düşülmek suretiyle eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle hüküm kurulması doğru değildir.