Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/15367 K.2020/3565

Taraflar arasında görülen gaiplik, bedel davası sonunda, yerel mahkemece davanın usulden reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, TMK’nın 588. maddesinden kaynaklanan gaiplik ve çekişmeli paya ait kamulaştırma bedelinin Hazineye intikali isteklerine ilişkindir.

Davacı Hazine, ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2006/320 Esas-2006/464 Karar Sayılı dosyasında ... oğlu ... Bey'e ... Defterdarının 3561 sayılı yasa uyarınca kayyım olarak atandığını ve ... oğlu ... Bey'in paydaşı olduğu ... ada ... parselin on yıl süreyle kayyım tarafından yönetildiğini, yapılan kamulaştırma sonucunda taşınmazın tapu kaydının 23/03/2011 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi adına tescil edildiğini ancak kamulaştırma bedelinin kayyım hesabına intikal etmediğini ileri sürerek ... oğlu ... Bey'in gaipliğine ve mirasının devlete geçtiğine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davada TMK’nın 588. maddesinin şartlarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, HMK’nın 115/2 maddesi gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve eksiğin tamamlatılması yolu ile getirtilen kayıtlardan; eski ... ada ... parsel sayılı taşınmazın imar uygulması ile çok sayıda taşınmaza şuyulandırıldığı, bu taşınmazın gittisi olan dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki 16301/19301 payın da ... oğlu ... Bey adına tescil edildiği, ... Valiliği Defterdarlık Kayyımlık Bürosunun 26.03.2014 tarihli yazısına göre ... ada ... parsel yönünden ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.12.2007 tarih, 2007/470 Esas ve ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.09.2010 tarih, 2008/237 Esas, 2010/297 Karar sayılı kamulatırma bedel tespit ve tescil dosyalarında belirlenen kamulaştırma bedellerinin kayyım hesabına yatırıdığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, TMK’nin 588. maddesi; sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verileceğini, gaiplik kararı verilebilmesi için gerekli ilân süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirasının Devlete geçeceğini, Devletin, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlü olduğunu düzenlemektedir.

Mahkemece, ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/586 Esas sayılı dosyasında ... oğlu ... Bey’in gaipliğine karar verildiğinden bahisle davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, somut olayda davacı Hazine, gaiplik isteği yanında, son mirasçı sıfatıyla malvarlığının Hazineye devri isteminde de bulunmuş olup, bu tür bir isteğin TMK'nin 588. maddesi kapsamında olduğu açıktır.

Hal böyle olunca; öncelikle ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/586 Esas sayılı dosyasında gaiplik kararı verilen ... oğlu ...

Bey’in paydaşı olduğu ... ada ... parselin eski eski ... ada ... parsel sayılı taşınmazdan gelip gelmediğinin tespit edilmesi, bu taşınmazdan geldiği saptanır ise eldeki davada gaiplik istemi yönünden değerlendirme yapılması, anılan taşınmazdan gelmediği tespit edilir ise dava konusu taşınmazın kadastro tespitine esas tüm dayanak belgelerin okunaklı suretlerinin merciinden temini, kayıt malikinin kimliğinin tespitine yarar başkaca belge bulunup bulunmadığının Tapu Müdürlüğünden sorulması, getirtilecek ve dosyada mevcut bilgilerden yararlanılmak suretiyle kayıt maliklerinden ... oğlu ...

Bey’in mirasçısız ölüp ölmediği, gaip kişilerden olup olmadığının Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlğünden ve zabıta marifetiyle yapılacak araştırma ile açıklığa kavuşturulması, öte yandan gaiplik istemi ile ilgili olarak iki kez ilan yapılması ve ilk ilan ile karar tarihi arasında en az altı ay olması gerektiğinin gözetilmesi,

dava konusu taşınmazdaki payın kamulaştırıldığı ve kamulaştırma bedelinin de kayyım hesabına yatırıldığı dikkate alınarak gaiplik isteği yanında, son mirasçı sıfatıyla gaibin malvarlığının Hazineye devri isteminde de bulunulduğu gözetilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken anılan hususlar gözardı edilerek davanın salt olarak gaiplik isteğine ilişkin olduğu kabul edilmek suretiyle yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.