Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/16927 K.2017/7135

Taraflar arasında görülen mülkiyetin tespiti davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar S... ... Tek.San.Ltd.Şti. vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, mülkiyetin tespiti isteğine ilişkindir.

Davacılar, ... ada ... parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın arsa sahibi davalı ... ile akdedilen Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi uyarınca inşa edildiğini, ancak imar mevzuatına aykırılığı nedeniyle ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/774 Esas, 2001/1293 Karar sayılı ilamı ile sözleşmenin feshedildiğini, sonradan imar değişiklikleri ve röleve çalışmaları ile binanın yasal hale geldiğini, ... 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1098 Esas sayılı dosyasında, taşınmazın satışına karar verildiğini ve sözleşmeye dayanılarak yapılmış masraflarla birlikte kesinleşmiş mahkeme kararıyla 720.000 TL bedel takdir edildiğini ileri sürerek binanın mülkiyetinin kendilerine ait olduğunun tespitini istemişlerdir.

Davalı, davacıların kaçak yaptıkları bina için ikame ettikleri bedel davasının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/1071 Esas ve 2005/127 Karar sayılı kesinleşen ilamı ile reddedildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 3. kişi davacıların mülkiyet tespitinde hukuki yararlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı payını cebri ihaleden satın aldığını ileri süren ... ... Tek. San.Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, dava konusu ... ada ... parsel sayılı 561m2 miktarlı arsa nitelikli taşınmazın 527/561 payının davalı ... adına kayıtlı olduğu, karardan sonra ... ... Teknoloji Ltd Şti vekilinin 19.07.2016 tarihli dilekçesi ile, davalının payının 02.09.2014 tarihinde yapılan ihale ile satın alındığı, dosya arasına alınan tapu senedine göre şirketin 18.07.2017 tarihli satış işlemi ile paydaş olduğu, 1 yıldır tebliğ yapılmadığı, kararın kesinleşmediği gerekçesiyle taraf olarak dosyaya eklenmesi ve temyiz isteğinin kabulüne karar verilmesini beyan ettiği, mahkemece 28.09.2016 tarihli ara kararla taraf olma talebinin reddine, temyiz talebinin kabulüne karar verildiği, kararın ilgili sıfatıyla şirkete tebliği üzerine kararın onanmasına ilişkin temyiz talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, davada taraf ehliyeti (husumet) kamu düzeni ile ilgili olup, bu hususun yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması zorunludur.

Öte yandan;Yargıtay tarafların itiraz ve savunmalarıyla bağlı olmadan ancak, kanuna açıkça aykırılık hallerinde ve kamu düzenine ilişkin durumlarda temyiz incelemesi yaparak kararı bozabilir.

Bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 125/1. maddesi " Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.

Anılan düzenleme, kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunlu bir usul kuralı olup, mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Hal böyle olunca, 6100 saylı HMK'nın 125/1. maddesi gözetilerek gerekli usuli işlemlerin yerine getirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında karar verilebilmesi için hüküm bozulmalıdır.