Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/2735 K.2019/486

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, ortak mirasbırakan babaları...'un 6 parça taşınmazını davalı oğlu ...'ya, 7 parça taşınmazını da eşi ...'ye ...ş suretiyle temlik ettiğini, işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapularının iptali ile tüm mirasçılar adına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar ... ve ... davanın reddini savunmuşlar; davalı ... davayı kabul ettiğini belirtmiş; davalı ... ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Getirtilen kayıt ve belgelerden; dava konusu 13 parça taşınmazın mirasbırakan ... adına kayıtlı iken; mirasbırakanın 06.04.2004 tarihli resmi akitte bu taşınmazlarının 6 parçasını oğlu ...'ya, 7 parçasını da eşi ...'ye ...ş yoluyla devrettiği, üzerinde 3 parça taşınmazının kaldığı; diğer taraftan, mirasbırakanın 02.06.2004 tarihinde öldüğü, geride eşi ..., oğulları..., ... ve ... ile kızları ... ve ...'yi bıraktığı; eldeki davanın mirasçılardan... ve ... tarafından diğer mirasçılar aleyhine açıldığı görülmektedir.

Öte yandan; mirasbırakanın oğlu ...'ya temlik ettiği 6 parça taşınmaz hakkında eşi ... tarafından ... aleyhine muris muvazaası nedenine dayalı olarak 2006/46 es.s. tapu iptali-tescil davası açıldığı, yargılaması sonunda davanın kanıtlanamadığı gerekçesiyle reddedildiği ve kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği sabittir.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini ...ş veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de, Ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı hususlarının araştırılmasında ve ...ş bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olayda; mirasbırakanın, ölümünden yaklaşık 2 ay önce dava konusu 13 parça taşınmazını satması için geçerli ve makul sayılabilecek bir sebebinin varlığından söz edilemeyeceği, taşınmazların gerçek değerleri ile akit bedelleri arasında aşırı fark bulunduğu, davalıların taşınmaz bedellerini ödediklerinin de somut delillerle kanıtlanamadığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Açıklanan olgular, yukarıda değinilen ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde; mirasbırakanın mal kaçırmak amacıyla hereket ederek dava konusu taşınmazlarını davalılara aktardığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

Hal böyle olunca, hükmün kuruluşunda mirasbırakanın eşi ... tarafından oğlu ... aleyhine açılan ve retle sonuçlanıp kesinleşen 2006/46 es.s. dava da gözetilmek suretiyle eldeki davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile reddedilmesi isabetsizdir.