Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/3794 K.2016/3455

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece tapu iptal tescil isteminin reddine, tenkis isteminin kabulüne ilişkin olarak verilen karar dahili davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, sahtecilik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal, terekeye iade, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

Davacı, asıl davada ortak mirasbırakan anneleri ...’in 16, 219, 323, 525, 737, 828, 829, 195, 58, 106, 108, 112, 179, 211 parsel sayılı taşınmazlardaki paylarını; birleştirilen davanın davacısı ..., bu taşınmazlarla birlikte 209 ve 563 parsel sayılı taşınmazlarda kök mirasbırakan ...’ten intikal eden paylarının, mirasbırakan anneleri tarafından davalı oğlu ...’ye muvazaalı şekilde devredildiğini, devre esas resmi senetteki imzanın mirasbırakana ait olmadığını ileri sürerek, tapuların iptal ile tüm mirasçılar adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, dava konusu taşınmazların bir kısmını ... Noterliğinin 25.09.1978 tarih ve ... yevmiye nolu satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığını, taşınmazlardan 16, 323 ve 59 parsel sayılı taşınmazlar halen mirasbırakan adına kayıtlı olsa da bu taşınmazların da aslında bedeli ödenerek satın alındığını, murisin mal kaçırma kastının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tapu iptal tescil isteminin reddine, tenkis isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya içeriğinden, çekişme konusu 219, 525, 737, 828, 829, 195, 58, 106, 108, 112, 179, 211, 563, 209 parsel sayılı taşınmazlarda kök mirasbırakan ... tam ve paylı olarak malikken ölümü ile intikalen mirasçılarının pay sahibi olduğu, 323 ve 16 parsel sayılı taşınmazlarda ... ve mirasbırakan ...’ın ayrı ayrı paylarının bulunduğu, ...Noterliği’nin 25/09/1978 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile mirasbırakan ...’ın 829, 825, 16, 195, 209, 219, 505, 525, 323, 58, 106, 112, 179, 211 ve 563 parsel sayılı taşınmazlardaki payını 550.000-TL bedel karşılığı davalı ...’ye satmayı vadettiği.

15/12/1986 tarih, ..., ... yevmiye nolu resmi senetle ise 16, 219, 323, 525, 563, 828, 829, 195, 58, 106, 108, 112, 179, 211,209 parsel sayılı taşınmazlardaki elbirliği halindeki paylarını (kocası ...’ten gelen paylarını) kayıtsız, şartsız ve bedelsiz olarak davalı ...’ye bağışladığı, ... Kurumu ...

Dairesi’nin 09/07/2013 tarihli raporunda bağış ve tapu senedindeki parmak izlerinin mirasbırakana ait olduğunun tespit edilemediğinin bildirildiği, davacılar vekilinin 14/07/2008 tarihli dilekçesi ile 737 parsel sayılı taşınmazın sehven dava konusu edildiğinden bahisle bu parsele ilişkin istemlerinin atiye terk edildiği, davalı ...’nin yargılama sırasında öldüğü, mirasçılarının aynı vekile vekalet vererek davada temsil edildikleri, mirasbırakan ...’ın 27/02/2003 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak davacı ..., birleşen davanın davacısı ..., davalı ..., yargılama sırasında muvafakatları alınan ..., ... ve ...’yı bıraktığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; tenkis (indirim) davası, mirasbırakanın saklı payları zedeleyen ölüme bağlı veya sağlararası kazandırmaların yasal sınıra çekilmesini amaçlayan, öncesine etkili, yenilik doğurucu (inşai) davalardandır. Tenkis davasının dinlenebilmesi için öncelikli koşul, mirasbırakanın ölüme bağlı veya sağlararası bir kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olmasıdır.

Ölüme bağlı tüm tasarruflar tenkise tabidir (vasiyetname, miras taksim sözleşmesi vs.) Ölüme bağlı tasarruflar yanında tenkise tabi sağlararası tasarruflar bulunduğu gibi ölümden 1 yıl önce yapılan bağışlar koşulsuz tenkise tabidir. Ölümden 1 yıl sonra yapılanlarda saklı payı ihlal kastının araştırılması zorunludur (TMK 565. madde) .

Somut olayda, temliki tasarruflar mirasbırakanın ölüm tarihinden evvelki bir yıldan daha önce gerçekleştirildiğine göre, öncelikle anılan tasarruflar bakımından saklı payı zedeleme kastının varlığının davacı tarafça ispatlanması zorunludur.

Ne var ki, davacılar tarafından saklı payı zedeleme kastı kanıtlanmış değildir.

Hâl böyle olunca, asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile tenkis isteminin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.