Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/4709 K.2019/1063

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, ortak mirasbırakan anneleri ...’ın, 1154, 1169, 1172 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğlu ...’e, 1173 ve 1175 parsel sayılı taşınmazlarını da diğer oğlu davalı ...’e satış suretiyle temlik ettiğini, murisin taşınmazlarını satmasını gerektirir bir durumunun olmadığını, asıl amacının bağış olduğunu, tüm işlemlerin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1959 doğumlu mirasbırakan ...’ın 01.01.2015 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak davacı kızları ... ve ... ile davalı oğulları ... ve ...’in kaldıkları; mirasbırakan ...’nın 1169 ve 1172 parsel sayılı taşınmazlarının tamamını 31.05.2006 tarih ve 1121 yevmiye nolu senetle davalı oğlu ...’e, 1173 ve 1175 parsel sayılı taşınmazlarının tamamını 31.05.2006 tarih ve 1122 yevmiye nolu senetle diğer oğlu davalı ...’e, 1154 parsel sayılı taşınmazdaki ½ payını da 14.09.2007 tarih ve 1760 yevmiye nolu senetle davalı oğlu ...’e satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; davalı taraf tanık bildirmemiş, dinlenen davacı tanıklarından tarafların aile dostları olan ... ve Veli ise; işlem tarihinde davalı ...’in askerden yeni döndüğünü, davalı ...’in ise öğrenci olduğunu, davalıların alım gücüne sahip olmadığını bildirmişlerdir. Ayrıca mirasbırakanın taşınmazlarını satması için geçerli ve makul sayılabilecek bir sebebinin varlığından söz edilemeyeceği, davalıların taşınmaz bedellerini ödediklerinin de somut delillerle kanıtlanamadığı gözetildiğinde mirasbırakan tarafından davalılara yapılan temliklerin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.