Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/6587 K.2018/12618

Taraflar arasında görülen ...... olmazsa alacak davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal nedenine dayalı ...... olmazsa alacak isteğine ilişkindir.

Davacı, 188 parsel sayılı taşınmazdaki 60 nolu meskenini satması için eşi olan davalı ...'ya vekaletname verdiğini, ......'nın bu vekaleti kullanarak taşınmazı gayrıresmi birlikte yaşadığı diğer davalı ...'ya bedelsiz devrettiğini, ......'nın daha sonra taşınmazı üçüncü kişiye satıp parasıyla 3 parsel sayılı taşınmazdan 9 nolu meskeni satın aldığını ileri sürerek 9 nolu meskenin tapu kaydının ipt......yle adına tesciline; aksi takdirde, kendi taşınmazının satış bedelinin her iki davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, vekaletnameye konu taşınmazın dava konusu yapılan taşınmazla ilgisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Getirtilen kayıtlardan, 188 parsel sayıl taşınmazdaki 60 nolu ...... davacı ... adına kayıtlı iken, 07.10.2010 tarihli vekaletnamesiyle vekil kıldığı ...... davalı ... tarafından 02.11.2010 tarihli resmi akitte diğer davalı ...'e satıldığı; ......'nın da bu ......yi 15.10.2012 tarihinde dava dışı ...... Kum'a devrettiği; bir gün sonra 16.10.2012 tarihinde de 3 parsel sayılı taşınmazdaki dava konusu 9 nolu ......yi dava dışı ...... Çetinkaya'dan satın aldığı görülmektedir.

Bilindiği üzere; vekil, vekil edenin yararına ve iradesine uygun hareket etme, onu zararlandırıcı davranışlardan kaçınma yükümlülüğü altındadır. Vekâletin kapsamı, sözleşmede açıkça gösterilmemişse görülecek işin niteliğine göre belirlenir(6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 504/1. md). Sözleşmede vekaletin nasıl yerine getirileceği hakkında açık bir hüküm bulunmasa veya yapılan işlem dış temsil yetkisinin sınırları içerisinde kalsa dahi vekilin bu yükümlülüğü daima mevcuttur.

Hatta m......k tarafından vekilin bir taşınmazın satışında dilediği bedelle dilediği kimseye satış yapabileceği şeklinde yetkili kılınması, satacağı kimseyi dahi belirtmesi ona dürüstlük kuralını, sadakat ve özen borcunu göz ardı etmek suretiyle makul sayılacak ölçüler dışına çıkarak satış yapma hakkını vermez. Vekil edenin yararı ile bağdaşmayacak bir eylem veya işlem yapan vekil, değinilen maddenin son fıkrası uyarınca sorumlu olur.

Bu sorumluluk 818 sayılı Borçlar Kanunu'nda daha hafif olan işçinin sorumluluğuna kıyasen belirlenirken, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda benzer alanda iş ve hizmetleri üslenen basiretli bir vekilinin sorumluluğu esas alınarak daha da ağırlaştırılmıştır.

Diğer taraftan, vekil ile sözleşme yapan kişi vekil ile çıkar ve işbirliği içerisinde ise veya kötü niyetli olup vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını biliyor veya bilmesi gerekiyorsa, vekil edenin sözleşme ile bağlı sayılmaması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralının doğal bir sonucu olarak kabul edilmelidir. Söz konusu yasa maddesi buyurucu nitelik taşıdığından hakim tarafından kendiliğinden (re'sen) göz önünde tutulması zorunludur. Aksine düşünce kötüniyeti teşvik etmek, en azından ona göz yummak olur. Oysa bütün çağdaş hukuk sistemlerinde kötüniyet korunmamış daima mahkum edilmiştir. Nitekim uygulama ve bilimsel görüşler bu yönde gelişmiş ve kararlılık kazanmıştır.

Somut olayda, dosyada toplanan tüm deliller yukarıdaki ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde; davacının ...... olan vekil ......'nın vekalet görevini kötüye kullandığı, vekil ...... ile gayrıresmi şekilde birlikte yaşayan davalı ...'nın da onunla el ve işbirliği içerisinde hareket ettiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki, davacının davaya konu ettiği vekaletnamesi ile 60 nolu meskenin önce davalı ...'ya, ondan da dava dışı üçüncü kişiye kayden devredilmesi, tapu ipt......-tescil isteğinin yöneltildiği 9 nolu meskenin de davalı ... tarafından dava dışı üçüncü kişiden satın alınmış olması karşısında, tapu ipt......-tescil isteği bakımından illiyet bağı ortadan kalktığından anılan isteğin reddedilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davacının öteki temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ancak, dava ve temyiz dilekçelerinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçiminden; davacı tarafın tazminat isteğinin 188 parsel sayıl taşınmazdaki 60 nolu ......ye yönelik olduğu, davacı vekilinin son duruşmadaki beyanının açıklanan iradeyi değiştirecek nitelikte bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından, davacının tazminat isteğinin kabul edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi isabetsizdir.